Şerh

Elhâsıl: Tefekkür dahi aşk gibi keskin bir yoldur. Nasıl ki, aşk ayağıyla hareket eden  ehl-i velâyet, aşkın câzibesiyle ma’şûk ve mahbûbları olan Cenâb-ı Hakk’ın ma’rifet ve huzúruna kavuşmuşlar ve her şeyde Mahbûb-i Hakíkí’nin cemâlini görmüşlerdir. Öyle de, tefekkür usûlüyle her şeyde Cenâb-ı Hakk’ın ma’rifet ve huzúruna daha kısa ve daha kolay bir súrette bir yol açmak mümkündür ki; Risâle-i Nûr, bu yolu göstermiştir.

Evet, Risâle-i Nûr, kâinâta ma’nâ-i harfîyle bakarak, bir eserde bütün eserleri; bir fiilde bütün fiilleri; bir isimde bütün isimleri ve bir sıfâtta bütün sıfâtları göstererek her şeyde ehadiyyet tecellîsini nazara vermiş; hem her bir fiil, isim ve sıfât-ı İlâhiyyenin tecellîsinin bütün Álemi ihâta ettiğini ders vererek vahdâniyyet tecellîsini göstermiştir. Böylece, her şeyde Cenâb-ı Hakk’ın ma’rifet ve huzúruna bir pencere, bir yol açmıştır ve bu tefekkür mesleğiyle tılsım-ı kâinât denilen; “Bu Álem nedir, nereden geliyor, nereye gidiyor ve vazífesi nedir?” suâllerini hall ve keşfederek şâkirdlerine hikmet-i hakíkíyi ders vermiştir.

Şu tefekkür yolu, aşk yolundan daha kısa olduğu gibi, Müellif (ra)’ın dediği üzere, daha zengîn, daha parlak ve daha geniştir. Çünkü, aşk yolundan giden ehl-i velâyet, vahdetü’l-vücûd ve vahdetü’ş-şuhûdda olduğu gibi; kâinâtı inkâr ettiklerinden veyâ hayâl perdesine sardıklarından, mevcûdâtın üstünde görünen pek çok tecelliyyât-ı İlâhiyyeyi hakkıyla müşâhede edememişlerdir. Bu sebeble, onların ma’rifetleri daha basít ve daha dardır. Fakat, Risâle-i Nûr mesleğinde gidenler, tefekkür yoluyla gittiklerinden; bin bir ism-i İlâhînin hadsiz tecelliyyâtını müşâhede ederler ve bu hadsiz tecelliyyâta kâinât kadar geniş bir ubûdiyyetle mukábelede bulunurlar.  Bu sebeble, Risâle-i Nûr vâsıtasıyla elde edilen ma’rifet, daha zengîn, daha parlak ve daha geniştir.

Hem yukarıda îzáh edildiği üzere; tefekkür yoluyla matlûba bil-asále, perdesiz ve gölgesiz vâsıl olunur. Hem tefekkür ehli, uyanıktır; onda ma’nevî sarhóşluk ve ihâtasızlık hâlleri bulunmaz. Her şeyin aslî ve hakíkí súretini görür, her şeyi sünnetin mîzânına vurur. Bu sebeble, tefekkür mesleği, verâset-i nübüvvet ehlinin mesleğidir.

Cenâb-ı Hak, Kur’ân-ı Azímü’ş-şân’ın bir çok âyet-i kerîmesinde nev-ı beşeri tefekküre, taakkule, tedebbüre da’vet eder.  Ma’lûm olsun ki; Cenâb-ı Hakk’a yaklaşmanın iki yolu vardır:

Lügat: ehadiyyet, nübüvvet, tedebbür, tefekkür, hareket, taakkul, übüvvet, hadsiz, hikmet, kündür, sünnet, inkâr, sinin