Metin

Hem tefekkür dahi, aşk gibi, belki daha zengin, daha parlak, daha geniş bir tarîktir ki, Hakîm ismine îsâl eder.

Şerh

(Hem tefekkür dahi, aşk gibi, belki daha zengîn, daha parlak, daha geniş bir tarîktir ki; Hakîm ismine îsál eder.) “Tefekkür”, Kur’ân-ı Hakîm’in âyetlerinin i’câzından gelen istidlâl yoluyla san’attan Sáni’ı; ni’metten Mün’ım’i bulmaktır. Bu tefekkür, Ehl-i Felsefe’nin veyâ Ehl-i Kelâm’ın tefekkürleri cinsinden değildir. Kur’ân-ı Hakîm’in gösterdiği bir tefekkür usûlüdür ki; âyât-ı Kur’âniyye, en zor ve müşkil mes’eleleri, gáyet kolay ve ma’kúl bir súrette delîllerle beyân etmiş, husúsan temsîlât-ı Kur’âniyye vâsıtasıyla gaybî olan pek çok hakáik-ı dakíkayı, ádetâ göz ile görünüyormuş gibi; bedîhî bir súrette isbât etmiştir. Ehl-i velâyetin keşf ve şuhûd ile anladıkları mes’eleleri, istidlâl yoluyla avâma dahi göstermiştir. Ehl-i fen ve felsefenin hayâllerinin dahi ulaşamadığı noktalarda, talebesini dolaştırmıştır. Onların boğuldukları madde, Kur’ân şâkirdlerinin ayağını dahi ıslatamamıştır. İşte Risâle-i Nûr, Kur’ân-ı Hakîm’in bu sırr-ı i’câzını keşfetmiş ve onun gösterdiği bu tefekkür usûlüyle hareket etmiştir. Binâenaleyh, bu tefekkür usûlünü yanlış anlayıp, Risâle-i Nûr’u fennî ve felsefî bir eser gibi mütálea etmek hatádır.

 

 

RİSALE-İ NÛR’DAKİ TEFEKKÜR VE İSTİDLÂL

MESLEĞİ NASILDIR?

 

Risâle-i Nûr, tefekkür ve istidlâlde, vâhidiyyet ve ehadiyyet tecellîsini esâs tutmuştur. Şöyle ki: Cenâb-ı Hakk’ın vâhidiyyet ve ehadiyyet súretinde iki nev’ı tecellîsi vardır.

“Vâhidiyyet”; Cenâb-ı Hakk’ın ef’ál, esmâ ve sıfât cihetinde birliğidir ki; her bir fiil, isim ve sıfatının umûm Álemi ihâta etmesidir.

“Ehadiyyet” ise Zât’ının birliğidir ki; Cenâb-ı Hakk’ın mekândan münezzehiyyetiyle birlikte her yerde hâzır ve nâzır olması ve bütün ef’ál, esmâ ve sıfâtının her birşeyde berâber tecellî etmesidir.

Lügat: binâenaleyh, ehl-i kelâm, vâhidiyyet, ehadiyyet, tefekkür, felsefe, felsefî, hareket, binâen, vâhid