Şerh

“İşte bak! O zât (asm), öyle bir salât-ı kübrâda, bir ibâdet-i ulyâda saádet-i ebediyye için duá ediyor ki, gûyâ bu cezîre, belki bütün Arz onun azametli namâzıyla namâz kılar, niyâz eder. Çünkü, ubûdiyyeti ise; ona ittiba’ eden ümmetin ubûdiyyetini tazammun ettiği gibi, muvâfakat sırrıyla bütün enbiyânın sırr-ı ubûdiyyetini tazammun eder. Hem o salât-ı kübrâyı öyle bir cemâat-ı uzmâda kılar, niyâz ediyor ki; gûyâ Benî Âdem’in Hazret-i Âdem’den asrımıza kadar, belki kıyâmete kadar bütün nûrânî ve kâmil insânlar ona tebaıyyetle iktidâ edip duásına âmîn derler.

“Bak, hem öyle beká gibi bir hâcet-i ámme için duá ediyor ki; değil ehl-i Arz, belki ehl-i semâvât, belki bütün mevcûdât niyâzına iştirâk edip lisân-ı hâl ile, ‘Oh, evet yâ Rabbenâ! Ver, duásını kabûl et. Biz de istiyoruz’ diyorlar. Hem bak! Öyle hazînâne, öyle mahbûbâne, öyle müştâkáne, öyle tazarru’kârâne saádet-i bâkıyye istiyor ki; bütün kâinâtı ağlattırıp, duásına iştirâk ettiriyor.

“Bak hem öyle bir maksad, öyle bir gáye için saádet isteyip, duá ediyor ki; insânı ve bütün mahlûkátı esfel-i sâfilîn olan fenâ-i mutlaka sukúttan, kıymetsizlikten, fâidesizlikten, abesiyyetten a’lâ-yı illiyyîn olan kıymete, bekáya, ulvî vazífeye, mektûbât-ı Samedâniyye olması derecesine çıkarıyor.

“Bak hem öyle yüksek bir fîzâr-ı istimdâdkârâne ile istiyor ve öyle tatlı bir niyâz-ı istirhâmkârâne ile yalvarıyor ki: Gûyâ bütün mevcûdâta, semâvâta, Arş’a işittirip vecde getirip duásına, ‘Âmîn, Elláhümme âmîn’ dedirtiyor.

“Bak hem öyle Semî’ ve Kerîm bir Kadîr’den, öyle Basír ve Rahîm bir Alîm’den saádet ve bekáyı istiyor ki; bi’l-müşâhede en gizli bir zî-hayâtın en gizli bir arzûsunu, en hafî bir niyâzını görür, işitir, kabûl eder, merhamet eder. Lisân-ı hâl ile de olsa icâbet eder. Öyle súret-i hakîmâne, basírâne, rahîmânede verir ve icâbet eder ki; şübhe bırakmaz, o terbiye ve tedbîr öyle Semî’ ve Basír’e mahsús, öyle bir Kerîm ve Rahîm’e hástır.

“Acabâ, bütün Benî Âdem’i arkasına alıp, şu Arz üstünde durup, Arş-ı A’zam’a müteveccihen el kaldırıp, nev-ı beşerin hulâsa-i ubûdiyyetini câmi’ hakíkat-ı ubûdiyyet-i Ahmediyye (asm) içinde duá eden şu şeref-i nev-ı insân ve ferîd-i kevn ü zamân olan Fahr-i Kâinât (asm) ne istiyor, dinleyelim. Bak, kendine ve ümmetine saádet-i ebediyye istiyor, beká istiyor, Cennet istiyor. Hem mevcûdât âyînelerinde cemâllerini gösteren bütün esmâ-i kudsiyye-yi İlâhiyye ile berâber istiyor. O esmâdan şefâat taleb ediyor, görüyorsun. Eğer âhiretin hesâbsız esbâb-ı mûcibesi

Lügat: esfel-i sâfilîn, ehl-i arz, merhamet, tazammun, terbiye, ediyye, âhiret, fâide, istim, kâmil, âhire, şübhe