istidrâc ehlinde görünse, neredeyse câhilliklerinden dolayı onlara ibâdet ederler, onlara itáat edip boyun eğerler. Kuru-yaş ne emrederlerse yaparlar. Hattâ, onlara mahcûbdurlar.

“Birinci kısım, ilim ve ma’rifetleri, háriku’l-áde ve kerâmet addetmezler. Onlara göre háriku’l-ádeler, sâdece ikinci kısma münhasırdır. Ve onlara göre kerâmet, sâdece mahlûkátın súretlerini keşfedip gáiblerle alâkalı haberler vermektir.

“Akıldan ne kadar uzaklar! Mahlûkátın hâlleriyle alâkalı haberleri bilmenin şeref neresinde, kerâmet neresinde? İster hâzır olsun ister gáib… Bi’l-akis uygun olan, bu tür ilmi, cehâletle değiştirmektir. Böylelikle mahlûkátı ve hâllerini unutabilmiş olurlar.

İmâm-ı Rabbânî (ks) Hazretleri, bir mektûbunda ise şöyle demektedir:

“Háce Muhammed Pârisa (ks), ‘Risâle-i Kudsiyye’de şöyle yazdı:

“ ‘Cesedi diriltmek, insânların birçoğunun yanında kıymetli olunca; ehlulláh, ondan yüz çevirerek rûhu diriltmekle meşgûl oldular. Ölü kalbleri diriltmeye teveccüh ettiler.’ ” [99]

“Ey oğul! Velâyet mes’elesi, bizim aramızda medâr-ı bahs olduğundan ve avâm-ı nâs da háriku’l-áde şeylere ve kerâmetlere çok ehemmiyyet verdikleri için, bu husúsları size yazacağım. Bunların işitilmesi lâzımdır. Bil ki:

“Velâyet, fenâ ve bekádan ibârettir. Az çok háriku’l-áde hâller ve keşifler, velâyetin gereklerindendir. Fakat, bu, kendisinde çok háriku’l-áde hâller ve kerâmetler bulunan kimsenin, velâyetinin daha kemâlde ve ondan yana nasíbinin bol olduğu ma’nâsına gelmez. Hattâ, çoğu kez, velîliği daha kemâlde olduğu hâlde kerâmeti çok az olan evliyâlar da vardır.

“Háriku’l-áde hâllerin ve kerâmetlerin çok olması iki şeyden dolayıdır:

“Ya yukarıya urûc vaktinde, bu urûcun daha çok olmasındandır. Veyâ aşağıya nüzûl vaktinde nüzûlun daha az olmasındandır. Hattâ, háriku’l-áde hâllerin çokça