Dokuzuncu Söz/Metin

Demek, namâzın ef‘ál ve akvâli, bu ma‘nâları tazammun ediyor.

Şerh

naks, kusúrdur. Onlarla meşgúl olma!” diyor. Bu acz, fakr, naks ve kusúru i‘lân etmek için سُبْحَانَ اللّٰهِ, اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ, اَللّٰهُ اَكْبَرُ diyeceksin. İbn-i Mes‘úd’dan rivâyet edilen bir hadîs-i şerîfte, Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyurmuştur:

“Mi‘râc gecesi, Hazret-i İbrâhîm (as) ile karşılaştım. Bana dedi ki: ‘Yâ Muhammed! Ümmetine benden selâm söyle ve onlara bildir ki; Cennet’in toprağı güzel ve verimli, suyu tadlı, arâzísi düzdür. Oraya ekilecek tohumlar,  سُبْحَانَ اللّٰهِ وَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ وَ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ أَكْبَرُ kelimât-ı kudsiyyesidir.’ ” [47]

(Demek, namâzın ef‘ál) fiileri (ve akvâli,) sözleri (bu ma‘nâları tazammun ediyor). Namâzın ma‘nâsı “tesbîh, tahmîd ve ta‘zím-i İlâhî”dir. Kul, kendisinin ve kâinâtın naks ve kusúrunu görerek Cenâb-ı Hakk’ın nekáis ve kusúrâttan berî olduğunu tesbîh ile i‘lân eder. Kul, kendisinin ve bütün mahlûkátın ihtiyâcâtına karşı Cenâb-ı Hakk’ın Ganiyy-i Mutlak olduğunu kavlen ve fiilen hamd ile arz eder. Ya‘nî, “Birisi var ki, ihtiyâcımızı yerine getiriyor. Biz muhtâcız; o, Rahîm ve Ganiyy’dir” der. Kul, kendisinin ve bütün mahlûkátın aczini görüp Elláh’ın kudret-i samedâniyyesine karşı da ta‘zímde bulunur. Demek, namâzın ef‘ál ve akvâli, bu ma‘nâları tazammun ediyor.

Lügat: peygamber, muhammed, tazammun, udre(t), efendi, fiilen, kilece, sinin