Dokuzuncu Söz/Metin

     Şu insâncık onlara iktidâen o Rahmân-ı Zü’l-Kemâl’in o Rahîm-i Zü’l-Cemâl’in bârgâh-ı huzúrunda hayret-âlûd bir muhabbet, beká-âlûd bir mahviyyet, izzet-âlûd bir tezellül içinde اَللّٰهُ اَكْبَرُ deyip sücûda gitmek,

Şerh

Böylece, bütün mevcûdât, kemerbeste-i ubûdiyyet içinde Rabbinin emrine âmâde olduklarını i‘lân eder. Hesâb için huzúr-i İlâhîde   hâzır  bulunurlar. [218]

(Şu insâncık) ta‘bîri, hem şefkat ve merhameti; hem de meveddet ve muhabbeti celb etmek ma‘nâsındadır. (Onlara) mevcûdât-ı áleme (iktidâen, o Rahmân-ı Zü’l-Kemâl’in, o Rahîm-i Zü’l-Cemâl’in bârgâh-ı huzúrunda) ma‘nevî huzúruna ve dîvânhánesine izinle girilen Zât-ı Akdes’in huzúrunda (hayret-âlûd bir muhabbet,) hayret içinde bir muhabbet (beká-âlûd bir mahviyyet,) beká ile karışık bir mahviyyetle, (izzet-âlûd bir tezellül içinde  اَللّٰهُ اَكْبَرُ deyip sücûda gitmek)…

Namâzdaki secde iki ma‘nâyı ifâde eder:

Birincisi: Bütün mevcûdât, dünyâda kendilerine tevdî‘ edilen evâmir-i tekvîniyyeye itáat eder, vazífelerinin hıtámında yine emr-i İlâhîye itáat ederek vefât ederler. İnsân da kendisinin ve mevcûdât-ı álemin mevt ve fenâsını secde ederek i‘lân eder.

İkincisi: Kışın vefât eden mevcûdât, bahâr mevsiminde emr-i İlâhîye itáat ederek hayât bulur. İnsân da namâzda başını secdeye koymakla evâmir-i teklîfiyyeye itáatini izhâr eder. 

Lügat: kemerbeste, mahviyyet, merhamet, meveddet, muhabbet, tezellül, birinc, mevsim, şefkat, simin, sinin, âmâde