Dokuzuncu Söz/Metin

Hem saltanat-ı rubûbiyyetin dellâlı ve mübelliğ-i marzıyyâtı ve kitâb-ı kâinâtın tercümân-ı âyâtı olan Muhammed-i Arabî aleyhi’s-salâtü ve’s-selâmın risâletine şehâdet etmek demek olan

Şerh

“Mâdem bir hâkimiyet-i mutlaka hakíkatı vardır, elbette şirkin hakíkatı olamaz. Çünkü, لَوْ كَانَ ف۪يهِمَٓا اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَا  âyetinin hakíkat-ı kátıasıyla; müteaddid eller müstebidâne bir işe karışsalar, karıştırırlar. Bir memlekette iki pâdişâh, hattâ bir nâhiyede iki müdür bulunsa; intizám bozulur ve idâre herc ü merc olur. Hâlbuki, sinek kanadından tâ semâvât kandîllerine kadar ve hüceyrât-ı bedeniyyeden tâ seyyârâtın burçlarına kadar öyle bir intizám var ki; zerre kadar şirkin müdâhalesi olamaz.” [183]

(Hem saltanat-ı rubûbiyyetin dellâlı) zerreden Arş’a kadar her şeyin idâre ve terbiyesi, devâm ve bekásı, bi’z-zât yed-i kudretinde olan bir Zât-ı Akdes’in vücûb-i vücûd ve vahdâniyyetinin dellâlı (ve mübelliğ-i marzıyyâtı) Elláhu Teálâ’nın râzı olduğu ahkâm-ı İlâhiyyenin teblîğ edicisi (ve kitâb-ı kâinâtın tercümân-ı âyâtı olan) -Şu kâinât, kalem-i kudretle yazılmış bir kitâb hükmündedir. Her bir mevcûd ise, o kitâbın birer âyeti mesâbesindedir. Resûl-i Ekrem (asm) ise, her bir mevcûdun tevhîd ve haşre nasıl delâlet ettiğini Kur’ân-ı Hakîm vâsıtasıyla nev-ı beşere tercüme ediyor- (Muhammed-i Arabî aleyhi’s-salâtü ve’s-selâmın risâletine şehâdet etmek demek olan)…

Lügat: yed-i kudret, herc ü merc, memleket, muhammed, saltanat, deniyye, elbette, terbiye, udre(t), teaddi, âdiş