Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

nümûne olarak akıttığın ve bize taddırdığın o rahmet feyzinin ana menba‘larını bize göster. Ey Rabbimiz! Burada hadsiz ni‘metleri bize taddırdın. Fakat, bu ni‘metler, fânî olduğu için bizi tatmîn etmiyor. Zamân fânî olduğu gibi, zamânın netîcesinde vücûda gelen bütün mevcûdât da fânîdir. Sen, şâibe-i zevâl ve firâktan mukaddes olduğun gibi, rahmetinin esâs menbaı olan ve şâibe-i zevâl ve firâktan ârî ve berî olan Cennet’i bize nasíb eyle!” diye şükür ve ilticâda bulunması, en mühim bir vazífe-i fıtrattır.

Evet, şu álemdeki her şey, cemâl ve celâl-i İlâhî’nin iki tecellîgâhı olan Cennet ve Cehennem’in nümûneleridir. Her şeyin üstünde bulunan fenâ damgası, zî-şuúr olan insâna ma‘nen diyor ki: “Bütün bu eşyâ, Cennet ve Cehennem’in nümûneleridir. O hazînelerden akıp geliyorlar. Fânîdir, sakın aldanma! Nümûnedir, tadına bak; isrâfa girme! Hırs ile elini uzatma! Zîrâ, eline batıp kanatabilir.” Müellif (ra), “23. Söz” adlı eserinde beyân ettiği bir vâkıa-i temsîliyyenin hakíkatinde şöyle buyuruyor: “O dikenli çiçekler ve meyveler ise lezâiz-i nâ-meşrûadır ve lehviyyât-ı muharremedir ki; mülâkat esnâsında tasavvur-i zevâldeki elem, kalbi kanatıyor. Müfârakatında parçalıyor. Cezâyı dahi çektiriyor.” [169]

Ey bu Kur’ânî ve îmânî dersleri bize ihsân eden Mün‘ım-i Kerîm! Şu dersler hürmetine, maddî ve ma‘nevî bütün árızaları ve mâniaları bertaraf eyle! Zálim ve gaddârların kalblerini şu derslere musahhar eyle; hak ve hakíkatı kabûl etmelerini nasíb eyle!

Lügat: bertaraf, cehennem, muharrem, mukaddes, tasavvur, harr(e), hadsiz, mânia