Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

hadsiz ni‘metler, o vakitte toplanıp bir yekûn-i azím teşkîl eder. İkindi vakti, o günkü yevmî ni‘metlerin toplandığı bir vakit olduğu gibi; sene i‘tibâriyle güz mevsimini hátırlatır ve bu mevsimin, bütün bahâr ve yaz mahsúlâtının toplandığı bir ni‘met zamânı olduğunu gösterir. Kezâ, insân ömrü i‘tibâriyle, ihtiyârlık devrini hátırlatır ve bu devir, insânın tekâmül ettiği ve insânın mazhar olduğu pek çok ni‘metlerin toplandığı bir devir olduğunu bildirir. Álemin ömrü i‘tibâriyle de âhirzamânı hátırlatır ki; bu devrin, Elláh’ın en büyük lütuf ve ihsânı olan Hazret-i Muhammed (asm)’ın [167] álemlere rahmet olarak gönderildiği [168] zamânı olduğunu ihtár eder.

İkindi vakti; iki nev‘í tecelliyyâtı birden gösterir:

Biri; sabâhtan ikindiye kadar olan ni‘metlerin tekemmül zamânı olan o vakitte tezáhür eden tecelliyyât-ı cemâliyyedir.

Diğeri; bu ni‘metlerin kemâlden sonra zevâle mahkûm olduğu vakitte tezáhür eden tecelliyyât-ı celâliyyedir.

Demek, bu vakitte, bir cihette bakılsa, zevâl ve firâk görünür; diğer cihette bakılsa, ni‘metlerin tekemmülü görünür. Bir abd-i mü’min, şu yekûn ni‘metlerde tezáhür eden kemâl-i Rabbânî ve cemâl-i İlâhîye karşı, ikindi vaktinde abdest alıp, zevâlden mukaddes olan Zât-ı Zü’l-Celâl’e ilticâ ettiği gibi; aynı zamânda o Zât-ı Zü’l-Cemâl’e hadsiz ni‘metlerinden dolayı şükr etmek ve dergâh-ı ulûhiyyetinde el bağlayarak; “Yâ Bâkí! Mâdem Sen Bâkí’sin; Senin ebedî rahmet çeşmelerini istiyorum. Burada

Lügat: muhammed, mukaddes, tekemmül, tekâmül, dergâh, gönder, hadsiz, mahkûm, mevsim, âliyye, simin