(Asr vaktinde ki, o vakit,) seneye nisbetle (hem güz mevsim-i hazînânesini ve) insân ömrüne nisbetle (ihtiyârlık hâlet-i mahzûnânesini ve) dünyânın ömrüne nisbetle de (âhirzamân mevsim-i elîmânesini andırır ve hátırlattırır. Hem yevmî işlerin netîcelenmesi zamânı)… İnsân, sabâhtan ikindi vaktine kadar maddeten ve ma‘nen çalışır; ikindi vaktinde ise bütün o çalışmalarının netîcesini görür. (Hem o günde mazhar olduğu sıhhat ve selâmet ve hayırlı hizmet gibi niam-ı İlâhiyyenin bir yekûn-i azím teşkîl ettiği zamânı)… İnsân, gün boyunca sıhhat ve áfiyet; belâ ve musíbetlerden selâmet; başkalarına zarar vermemek; insânların şerrinden emîn olmak; meşrû‘ dâirede kazanç elde etmek; helâl yoldan rızkını te’mîn etmek; malını Elláh yolunda infâk etmek; evâmir-i İlâhiyyeye imtisâl ve nevâhî-yi İlâhiyyeden ictinâb etmek; husúsan beş vakit namâzı kılmak gibi maddî ve ma‘nevî pek çok ni‘metlere mazhar olur ve bu ni‘metler, ikindi vaktinde bir yekûn-i azím teşkîl eder. (Hem o koca Güneş’in ufûle meyl etmesi,) koca Güneş’in gurûb etmeye başlaması ve ölüme yüz tutması (işâretiyle; insân bir misâfir me’mûr), ya‘nî koca Güneş’in batmaya yüz tutmasıyla gün yaşlandığı gibi; sene de güz mevsimine inkılâb etmekle yaşlanır; insân da ihtiyârlık devresine girmekle yaşlanır; álem de âhirzamân devrine girmekle yaşlanır.