Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

Zamân denilen cellâd, onun ve bütün mevcûdâtın başını kesip ademe atar. İnsân bunu düşünüp gafletten uyanmalı ve bu derdin çâresini aramalıdır. Bu derdin çâresi ise, aczini idrâk edip nihâyetsiz kudret sáhibi bir Zât’a istinâd etmektir. Hem insân fakírdir, ihtiyâcâtı pek ziyâdedir. Bu dünyâda insânın ihtiyâcı kısmen de olsa yerine getirilmektedir. Bu cihette insân, şükür ile mükelleftir.

İşte, öğle namâzını kılan bir kimse, dergâh-ı İlâhîde acz ve fakrını şefâatçi yaparak ihtiyâcâtını nihâyetsiz rahmet ve servet sáhibi olan Rabbine arz eder; hem hadsiz belâ ve düşmânlarına karşı nihâyetsiz kuvvet ve kudret sáhibi olan Ma‘bûd’una ilticâ eder.

Bak! Gaybî álemden ecel cellâdı, elinde bir satır ile geliyor; insânın ve bütün mevcûdâtın başını kesiyor. Böyle cihân dolusu belâ başında varken, küçük bir belâdan bağırma. Ya‘nî, şu günün, şu senenin, şu insânın ve şu álemin zevâl ve fenâya mahkûm olduğunu göz önünde gördüğün hâlde, kocaman bu belâyı def‘ edemiyorsan ve bu zamân çarkını durduramıyorsan, küçük bir belâdan feryâd edip bağırma. Çünkü, o küçük belâ, bu büyük belâ denilen zamân çarkının dönmesiyle vücûda gelir. O hâlde, bu çarkı çevireni bul, O’nun hikmet ve rahmetine i‘timâd ve tevekkül et. [148] Meselâ; Cenâb-ı Hak, sırr-ı imtihânın devâmı için, şu asırda kâfirlere galebe verdi ve mü’minleri mağlûb etti. Üzülme! Zamânı çeviren Zât’ı bul! Her geceden sonra gündüzü kim getiriyorsa, bu küfür gecesinden sonra, Kur’ân nûrunu álemde hâkim kılacak olan da O’dur. Fakat, gözümüzü siyâset álemine çevirmişiz, çâreyi orada arıyoruz.

Lügat: tevekkül, udre(t), dergâh, hadsiz, hikmet, mahkûm, kâfir