Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

“Cihân dolu belâ başında varken, ne bağırırsın küçük bir belâdan, gel tevekkül kıl!” [128]

Müellif (ra)’ın mezkûr cümlesinde geçen, “cihân dolu belâ” ta‘bîrinden murâd; gece-gündüzün ve álemin durmaması, fenâ ve zevâle gitmesidir; “küçük belâ” ise, bunun háricinde senin şikâyet ettiğin ufak tefek sıkıntılardır. Güneş hareket edince, gece-gündüz dönünce, mevsimler de durmuyor, dönüyor. Bunun netîcesinde bütün dünyâ senin başına belâ gibi yağıyor, seni darağacına çıkarıp i‘dâm ipini boynuna geçiriyor. Öyleyse, gece-gündüzü durduramayan, kendisini ölümün elinden kurtaramayan kimsenin başı belâdadır. Bu belâdan ve ácizlik yarasından kurtulmanın yegâne çâresi, gece-gündüzü çeviren Zât’ı bulmak ve gelecek âyet-i kerîmelerle, dergâh-ı İlâhîsine tevekkül ve ilticâ etmektir:

اَللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَٓاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ 

مِمَّنْ تَشَٓاءُۘ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَٓاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَٓاءُۜ بِيَدِكَ الْخَيْرُۜ اِنَّكَ 

عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ ۞ تُولِجُ الَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَتُولِجُ النَّهَارَ 

فِي الَّيْلِۘ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّۘ 

وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَٓاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

“Ey mülkün hakíkí sáhibi olan Elláh’ım! Sen, mülk ve saltanatı dilediğine verirsin ve mülkü dilediğinden geri alırsın. Dilediğini

Lügat: saltanat, tevekkül, hareket, kurt(a), dergâh, mevsim, mezkûr, yegâne