ka iki vakit daha vardır ki; bunlardan biri; yatsıdan sonraki gece vaktidir. Diğeri ise, sabâha yakın olan vakittir. Gece vakti; sene içinde kışın ileri zamânlarına, insânın ömründe kabir hayâtının ileri zamânlarına ve dünyânın ömründe de kıyâmette tamâmen harâb olmasından sonraki devrelerine işâret eder ki; ba‘zı rivâyetlerde bu devrenin kırk yıl sürdüğü ifâde edilmektedir. Bu kırk yıllık devreye de “Álem-i Berzah” denilmektedir. Müellif (ra)’ın ileride gelecek “Álem-i Berzah” ta‘bîrinden murâd, bu devredir. Bu vakitlerde, ya‘nî kabir hayâtında ve álemin harâb olduğu zamânda (Berzah Álemi’nde) mükellefiyyet olmadığı için, gün içinde de bu vakitlerde farz bir ibâdet yoktur.

Elhâsıl: Gün içinde ve onun işâret ettiği sene, tabakát-ı ömr-i insân ve edvâr-ı ömr-i álemin her birinde yedi devir vardır.

Bütün bunlardan anlaşılıyor ki; dünyânın ömrü hakíkatte bir gündür. Hem bir gün, zamân i‘tibâriyle bütün álemi içine almaktadır. İşte bu sırdan dolayı, Risâle-i Nûr’da şöyle bir isbât metodu mevcûddur: Herhangi bir eseri eline alsa, bütün álemi ve bütün tecelliyyât-ı esmâyı onun içinde görüp tecellî-i ehadiyyeti gösterir. Bu eserde de Müellif (ra), bir namâzda bütün İmkân Álemini ve bütün tecelliyyât-ı celâliyye, tecelliyyât-ı cemâliyye ve tecelliyyât-ı kemâliyyeyi birden gösterdi. Hem álemin ve insânın mevt ve fenâsını, acz ve fakrını göstermekle râbıta-ı mevt dersini verdi. Bu vesîleyle, başımdan geçen ibretli bir hâdiseyi arz edeceğim:

Birgün dersháneye iki misâfir gelmişti. Kuşluk vakti kalkıp onların yanına gittim. O gün hâlet-i rûhiyyem çok değişikti. Dershánede çay içtik. Daha sonra Risâle-i Nûr’dan “Yirmi Altıncı Mektûb Dördüncü Mebhas Dördüncü Mes’ele”yi okudular.