Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

“Hazret-i Mîkâîl” onun rahmetinden; “Hazret-i İsrâfîl” onun hayât-ı kalbiyyesinden; “dağlar” -teşbîh ve ta‘bîrde hatá olmasın- onun kulak, burun gibi eğri büğrü hudûdlarından; “ormanlar” mübârek kıllarından; “nehirler” onun damarlarının kan mecrâsındaki hâlâtından; “yer” onun nefs-i nâtıkasından; “gök” onun ulvî hissiyyâtından; “Güneş” onun gözünün nûrundan yaratılmış ve hâkezâ kıyâs edilsin!

Bir hadîste; “Elláh’ın ilk yarattığı şey, kalemdir” [53] buyruluyor. Başka bir hadîste; “Elláh’ın ilk yarattığı şey, akıldır” [54] diye geçiyor. Diğer bir hadîste ise; “Elláh’ın ilk yarattığı şey, benim nûrumdur” [55] deniliyor. Bir başka hadîste ise; “Elláh’ın ilk yarattığı, benim rûhumdur” [56] buyruluyor. Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretleri, bu konuyu şöyle ifâde etmiştir:

“İ‘lem eyyühe’l-Azîz! Şu gördüğün büyük áleme büyük bir kitâb nazarıyla bakılırsa, Nûr-i Muhammedî (asm) o kitâbın kâtibinin kaleminin mürekkebidir. Eğer o álem-i kebir, bir şecere tahayyül edilirse, Nûr-i Muhammedî hem çekirdeği, hem semeresi olur. Eğer dünyâ mücessem bir zî-hayât farz edilirse, o Nûr onun rûhu olur. Eğer büyük bir insân tasavvur edilirse, o Nûr onun aklı olur. Eğer pek güzel şa‘şaalı bir Cennet bahçesi tahayyül edilirse, Nûr-i Muhammedî onun andelîbi olur. Eğer pek büyük bir sarây farz edilirse, Nûr-i Muhammedî o Sultán-ı Ezelî’nin makarr-ı saltanat ve haşmeti ve tecelliyyât-ı cemâliyyesiyle âsâr-ı san‘atını hâvî olan o yüksek sarâya nâzır ve münâdî ve teşrîfâtçı olur.

Lügat: muhammedî, muhammed, saltanat, semer(e), tahayyül, tasavvur, şecer(e), haşmet, âliyye, dilir, kâtib