Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

álem pervâne gibi o kalbin sáhibine hádim olur. Mevcûdât-ı álemin insâna musahhar olduğunu gözle görüyoruz. Güneş’i sana hizmet ettiren, bütün mahlûkátı senin etrâfında pervâne gibi çeviren kimdir? Rahmân ismidir. [52]

Elhâsıl: Rabbü’l-Álemîn, Rahmân’dır. O Rahmân-ı Zü’l-Cemâl, bir nev‘í arşı olan kalb-i insân üzerinde devâmlı tecellîdedir. Hîç kimse o kalb sáhibine, O’nun emri olmadan karışamaz ve bütün álem, o kalb sáhibine hádimdir ve gelip o kalbde ma‘nen toplanır.

Hem Álem-i İmkân ve Álem-i Vücûb’u keşf edecek anahtarlar külçesi şu insân bedeninde derc edilmiştir. Evet, bütün bu nümûneler vâsıtasıyla o álemlere açılan bir pencere, bir anahtar insâna verilmiştir ki; insân bütün bu álemlerdeki had- siz tecelliyyât-ı İlâhiyyeyi o pencerelerden seyr etmekte ve o cihâzât vâsıtasıyla bu álemlerdeki hadsiz envâ-ı ni‘metleri tadmaktadır.

Şimdi, şu ince hakíkatin iyice anlaşılması için bu mevzúu, Nûr-i Muhammedî (asm) i‘tibâriyle anlatmaya çalışacağız:

Şu álem, hakíkí insân-ı kâmil olan Resûl-i Ekrem (asm)’ın nûrundan, ya‘nî hakíkat-i risâletten yaratılmıştır. Meselâ; “Arş-ı A‘zam” onun kalbinden; “Levh-i Mahfûz” onun  hâfıza-i nûrâniyyesinden; “Kalem” onun ilminden; “Álem-i Misâl” hayâlinden; “Hazret-i Cebrâîl” onun hikmet-i akliyye ve kuvve-i mülhimesinden; “Hazret-i Azrâîl” onun kuvve-i dâfiasından;

Lügat: kuvve-i dâfia, muhammedî, muhammed, akliyye, hadsiz, hikmet, hizmet, ismid, kâmil, külçe