Şerh

o küllî tecellîler ve o muhît esmâların mazharları da bir derece basit ve sâfî ve her biri bir âlemin arşı ve sakfı ve bir âlemin merkez-i tasarrufu hükmünde olan semâvâttır ki; o âlemlerin birisi de Sidret-ül Müntehâ’daki Cennetü’l-Me’vâdır. Yerdeki tesbîhât ve tahmîdât, o Cennet’in meyveleri sûretinde (Muhbir-i Sâdık’ın ihbârı ile) temessül ettiği sâbittir. İşte bu üç nokta gösteriyorlar ki: Yerde olan netâic ve semerâtın mahzenleri oralardadır ve mahsûlâtı o tarafa gider.”^[1]        

Şu âlem ebedî bir âleme mahsûlât yetiştirmek için kurulmuş bir tezgâhtır. Tekvînî ve teklîfi olarak yapılan bütün ibâdetler, Cennet’te semere hâlini alıyor. Bu kâinât bir ağaçtır. Ya Cennet veyâ Cehennem meyvelerini netîce veriyor. Meselâ: الْحَمْدُ لِلَّهِ desen, bu kelime-i tayyibenin on harfi olduğundan Cennet’te on ağaç olur, her bir ağaca en az on meyve-i Cennet takılır. Ba’zen otuz bine kadar çıkar. Artık o meyveler zâyi’ olmaz, eksilmez. Koparılınca hemen yerine yenisi takılır. Bekàya mazhar olur. Cennet’e girdiğinde sana ikrâm edilir. Şâyet Cennet’e gidersen sana verilir. Gitmezsen irs olarak başka Müslümanlara verilir. Îmânın ve tefekkürâtın ise, Cennet’te köşk ve saray olur. Cennet’teki binâlar, amelden ziyâde îmânın karşılığıdır. Cennet’in arazisi ise karşılıksızdır. O, sâdece fazl-ı Rabbânîdir. Cennet’in arazisi, o kadar geniş ve kıymetlidir ki; ona baha biçilemez ve o, amelle elde edilemez. O arazi, sâdece fazl-ı İlâhî ile verilir. İnsânın îmân ve sâlih ameli ise, orayı geliştiriyor ve şenlendiriyor. O gelişme ve şenlendirme de îmân ve ubûdiyyetin derecesine göredir.

         İbn Mes’ûd’dan rivâyet edilen bir hadîs-i şerîfte Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyurmuştur:

       “Mi’râc gecesi, Hazret-i İbrâhîm (as) ile karşılaştım. Bana dedi ki: Yâ Muhammed! Ümmetine benden selâm söyle ve onlara bildir ki; Cennet’in toprağı güzel ve verimli, suyu tatlı, arâzîsi düzdür. Oraya ekilecek tohumlar,

سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهُ وَ اللَّهُ اَكْبَرُ

Lügat: kelime-i tayyibe, peygamber, tayyib(e), cehennem, muhammed, semer(e), tasarruf, tefekkür, temessül, semerât, efendi, kelime, kilece, muhbir, tezgâh, dilir, küllî