Şerh

âlemdeki bu tebeddül ve teğayyürü iktizâ eder.

Bu “Üçüncü Remiz” esmâ-i İlâhiyyeye bakar.

Dördüncü Remiz’de ise cevâben denildi ki; Cenâb-ı Hakk’ın mütenevvi’ esmâsı vardır. O mütenevvi’ esmâsının mütenevvi’ tecelliyyâtı vardır. O mütenevvi’ tecelliyyât ise, mütenevvi’ mahlûkàtı netîce vermiştir. Demek tenevvü’-i tecelliyyât-ı esmâ, tenevvü’-i mahlûkàta sebeb olmuştur. Cenâb-ı Hak, mütenevvi’ olan mevcûdât-ı âlem üzerinde tezâhür eden mütenevvi’ tecelliyyât-ı esmânın nakışlarını ve o nakışlarda görünen cemâl ve kemâlini, hem kendisi bizzât seyreder, hem de zîşuùr olanlara seyrettirir. Bu ise, kâinâtta hadsiz faâliyyet ve harekâtı, tebeddülât ve teğayyürâtı, hayât ve memâtı, firâk ve zevâli, musîbet ve meşakkati iktizâ eder. İşte bu remizde işlenen dâî ve muktazî budur. 

Bu “Dördüncü Remiz” ise tecelliyyât-ı esmâ-i İlâhiyyenin tenevvü’üne bakar.

Lügat: tebeddülât, meşakkat, tebeddül, harekât, hadsiz, âliyye