Sizin istifhâm işâreti (?) koyduğunuz husúslara gelince;

1- Elláh için muhabbet hakkında; ma‘lûmunuz eserler­de, bi’l-hássa “32. Söz”ün “Üçüncü Mevkıf”ında ve “Üçüncü, Dördüncü ve On Birinci Lem‘a”larda müşkili halledecek derecede beyân edilmiştir. Bunları dikkatle mütálea ettikten sonra anlaşılmayan yer olursa, bunu müzâkere için bildiriniz.

2- Tefekkür hakkında Kur’ân’dan bir misâl alalım: İşte Âl-i Imrân Sûresi’nde 190. âyetinde meâlen; “Göklerin ve yerin ve bunlardaki diğer vücûda getirilenlerin yaradılışlarında, gece ve gündüzün gelip gitmesi ile bunların gelmeleri ile aydınlanmaları veyâ zamân getirmeleri ve bir karârda kalmayıp uzayıp kısalmaları Kamer’in hilâl hâlinden bedir hâline kadar büyümesi ve ondan sonra tedrîcen incelmesinde akılları kemâlde olanlar için bütün mevcûdâtın Hálık’ı olan Rabbü’l-álemîn’in vahdâniyyetine ve kudretinin nihâyet derecede kemâlde bulunduğuna pek âşikâr nişân ve kat‘í bürhân vardır” deniliyor.

Bu yüksek beyân karşısında bütün duygularına, “Elláh, bütün mevcûdâtın Hálık’ıdır” dedirtir ve “Bu güç yetmez, esrârına akıl erdirilemez işleri, O’nun kudretinin alâmetleridir. Âmennâ” deyinceye kadar tefekkür etmekle îmânı tahkíkí yapmaya gayret, her aklı başındaki Müslümâna elbette nâfile ibâdetlerden üstün bir zikirdir. Esâsen Elláh’ın Zât’ı hakkında tefekküre me’zûn değiliz. Esmâ ve sıfâtı için tefekkür lâzımdır. Esmâ ve sıfâtının hakíkatlerine de yetişilmez. Onların ındinde ve bütün mevcûdât ve mükevvenât tecellîlerini görmekle idrâk etmeye çalışmalıyız. Anahtarları, ma‘lûmunuz olan eserlerdedir. Bu hazînelerin kapıları, eserleri mütefekkirâne, çok tekrârlı, ibâdet kasdıyla mütálea ile açılabilir. İnkişâfı, fütûrsuz mesâíye ve hális niyyet derecesine göre olur.

Lügat: muhabbet, tefekkür, elbette, udre(t), alâmet, birinc, dikkat, meâlen, istif