tahmîd ve tekbîr olduğundan, dolayısıyla namâz dahi mezkûr beş vakte tahsís edilmiştir. Bu üç  kelime-i kudsiyye, namâzın her tarafına yayılmıştır. Bu ezkâr olmazsa, namâz şekilden ıbâret kalır.

Namâzın bu beş vakte tahsís edilmesinin bir hikmeti şudur ki:

Her bir namâzın vakti hem mühim bir inkılâb başı, hem ihsânât-ı külliyye-i İlâhiyyenin ma‘kesi, hem de tasarrufât-ı azíme-i İlâhiyyenin âyinesi olduğundan, bu vakitlerde daha ziyâde tesbîh, tahmîd ve tekbîr vazífesini edâ etmek daha muvâfıktır. Bu vazífe ise, hakkıyla ancak namâz vâsıtasıyla edâ edilebilir. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde bu konu şöyle ifâde edilmiştir:

“Her bir namâzın vakti, mühim bir inkılâb başı olduğu gibi, azím bir tasarruf-i İlâhînin âyinesi ve o tasarruf içinde ihsânât-ı külliyye-i İlâhiyyenin birer ma‘kesi olduğundan, Kadîr-i Zü’l-Celâl’e o vakitlerde daha ziyâde tesbîh ve ta‘zím ve hadsiz ni‘metlerinin iki vakit ortasında toplanmış yekûnüne karşı şükür ve hamd demek olan namâza emredilmiştir.” [79]

SABÂH VAKTİNİN VECH-İ TAHSÍSİ

İnsânın yirmi dört sâatlik bir günü, bütün zamânları ve bütün álemi içine almaktadır. Meselâ; gün i‘tibâriyle sabâh vakti, günün başlangıcını; sene i‘tibâriyle bahâr mevsiminin başlangıcını; tabakát-ı ömr-i insân i‘tibâriyle insânın ana rahmine düştüğü zamânı; edvâr-ı ömr-i álem i‘tibâriyle, semâvât ve Arz’ın altı gün hılkatinden birinci gününü hátırlatır ve bu zamânlarda vücûda gelen hadsiz mevcûdât üzerindeki tecelliyyât-ı celâliyye ve kahriyyeyi, tecelliyyât-ı cemâliyye ve kemâliyyeyi ihtár eder. Zîrâ, zamânın geçmesiyle hadsiz mevcûdât, zevâl ve fenâya mahkûm olmuştur. Yerlerine yenileri gelmiştir. Hem o zamânlarda hadsiz ihsânât-ı İlâhiyye ve tasarrufât-ı Rabbâniyye vücûd bulmuştur.

İşte insân, bu vakitte tecellî eden celâl-i İlâhîye karşı tesbîh ve bu vakitte mazhar olunan hadsiz cemâl-i İlâhîye karşı tahmîd ve bu vakitte tasarrufât-ı azíme-i İlâhiyyeye karşı ta‘zím ve tekbîr vazífesiyle mükelleftir. Bu vazífe ise, ancak namâz vâsıtasıyla hakkıyla edâ edilebilir.

Lügat: tasarrufât, tasarruf, birinc, hadsiz, hikmet, kelime, mahkûm, mevsim, mezkûr, âliyye, simin, sinin, şekil