tabîatımıza áiddir” diyoruz.

Kur’ân-ı Kerîm’in ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde سُبْحَانَ اللّٰهِ kelimesinin ifâde ettiği bu üç ma‘nâ şöyle hulâsa edilmektedir:

“İbâdetin ma‘nâsı şudur ki: Dergâh-ı İlâhîde abd, kendi kusúrunu ve acz ve fakrını görüp kemâl-i rubûbiyyetin ve kudret-i Samedâniyyenin ve rahmet-i İlâhiyyenin önünde hayret ve muhabbetle secde etmektir. Ya‘nî, rubûbiyyetin saltanatı, nasıl ki ubûdiyyeti ve itáati ister; rubûbiyyetin kudsiyyeti, pâklığı dahi ister ki, abd, kendi kusúrunu görüp istiğfâr ile ve Rabbini bütün nekáisten pâk ve müberrâ ve ehl-i dalâletin efkâr-ı bâtılasından münezzeh ve muallâ ve kâinâtın bütün kusúrâtından mukaddes ve muarrâ olduğunu; tesbîh ile سُبْحَانَ اللّٰهِ  ile i‘lân etsin.” [63]

“Mesnevî-i Nûriyye” adlı eserde ise şöyle deniliyor:

 يَآ اَيُّهَا النَّاسُ اَنْتُمُ الْفُقَرَآءُ اِلَى اللّٰهِ 

 “İ‘lem Eyyühe’l-Azîz! İnsândaki kusúr sonsuz olduğu gibi, acz, fakr ve ihtiyâcına da nihâyet yoktur. İnsâna tevdi‘ edilen açlık ile ni‘metlerin lezzetleri tebârüz ettiği gibi; insândaki kusúr, kemâlât-ı Sübhâniyye derecelerine bir mirsáddır. İnsândaki fakr, gınâ-i rahmetin derecelerine bir mikyâstır. İnsândaki acz, kudret ve kibriyâsına bir mîzândır. İnsândaki tenevvü-ı hâcât, envâ-ı niam ve ihsânâtına bir merdivendir. Öyle ise, fıtratından gáye ubûdiyyettir. Ubûdiyyet ise, dergâh-ı izzetine kusúrlarını ‘Estağfirulláh’ ve ‘Sübhânelláh’ ile i‘lân etmektir.” [64]

“Şuá‘lar” adlı eserde ise سُبْحَانَ اللّٰهِ  kelimesinin ma‘nâsı şöyle îzáh edilmektedir:

“سُبْحَانَ اللّٰهِ kelime-i kudsiyyesi ise, Cenâb-ı Hakk’ı şerîkten, kusúrdan, noksániyyetten, zulümden, aczden, merhametsizlikten, ihtiyâcdan ve aldatmaktan ve kemâl ve cemâl ve celâline muhálif olan bütün kusúrâttan takdîs ve tenzîh etmek ma‘nâsıyla, saádet-i ebediyyeyi ve celâl ve cemâl ve kemâl-i saltanatının haşmetine

Lügat: merdiven, merhamet, muhabbet, mukaddes, saltanat, mesnevî, udre(t), dergâh, ediyye, haşmet, kelime, sinin