ta‘lîm edecek ve bi’l-fiil ubûdiyyetiyle ders verecek peygamberleri göndermesi, adâletinin muktezásıdır. Peygamberler zümresi içinde bu vazífeyi en mükemmel bir súrette îfâ eden ise; hîç şübhesiz Hazret-i Muhammed (asm)’dır. O abd-i hás (asm), Kur’ân lisânıyla dünyâ mescidînde ve Arz mektebinde bulunan ve asırlar arkasında oturan táifelerin umûm saflarına şöyle hıtâb eder:

 تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوَاتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ ف۪يهِنَّ “Yedi kat semâvât ve Arz ve içlerinde olan her şey, kendilerine mahsús lisânlarla o Zât’ı takdîs edip tesbîh ediyorlar.” [532]

Öyle ise;  يَا اَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ“Ey İnsânlar! Siz de diğer mevcûdât gibi Rabbinize  ibâdet edin. Kâinâttaki mevcûdâta kardeş olun. Rabbinize isyân etmeyin.” [533]

Evet, mevcûdât-ı álemin her birinin emir tahtında hareket etmesi, vazífesine mutlak súrette riáyet etmesi, hakkına râzı olması, başkasının hukúkuna tecâvüz etmemesi, adâlet sıfatının varlığına ve bu sıfatla mevsúf bir Ádil-i Mutlak’ın vücûb-i vücûd ve vahdetine şehâdet eder. İşte, insân, o Ádil-i Mutlak’ı bulmak ve sâir mevcûdât gibi O’na ibâdet ve itáat etmek için bu dünyâya gönderilmiştir. İbâdet ise, hukúkulláh ve hukúku’l-ibâdı bi-hakkın îfâ etmektir. Ya’nî, ahkâm-ı İlâhiyyeyi hayâtın bütün safhalarında hâkim kılmaktır.

Demek, ibâdet ta‘bîrinden, sâdece şahsí ibâdetler anlaşılmamalıdır. Belki, ibâdet; şahsí, áilevî, ictimâí, idârî, iktisádî, hukúkî gibi pek çok alanlarda, kısaca hayâtın her safhasında Elláh’ın emirlerini yerine getirmek, yasaklarından sakınmaktır. İlmî, amelî ve edebî sâhalarda ahkâm-ı İlâhiyyeyi icrâ ve tatbîk etmektir. İşte, peygamberler bu vazífe ile tavzíf edilmişlerdir.

Evet, peygamberler, yeryüzünde iki hukúku birden te’sîs etmek için irsâl olunmuşlardır: Biri hukúkulláh, diğeri de hukúku’l-ibâddır. Ya‘nî, peygamberler, sâdece köşede-bayırda namâz kılmak için gönderilmemiştir. Belki, hukúkulláh ve hukúku’l-ibâdı bütün dünyâda hâkim kılmak için gönderilmişlerdir. Demek, peygamberlerin en birinci vazífesi, ahkâm-ı İlâhiyyeyi icrâ ve tatbîk etmektir.

Lügat: peygamber, muhammed, hareket, birinc, gönder, mescid, şübhe