فَسُبْحَانَ اللّٰهِ ح۪ينَ تُمْسُونَ وَح۪ينَ تُصْبِحُونَ ۞ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَح۪ينَ تُظْهِرُونَ

Rûm Sûresi, 17-18. Âyet-i Kerîmelerinin Tefsîri

BİRİNCİ MAKÁM-I ÁLÎ:

MAKÁM-I MEVCÛDİYYET-İ İLÂHİYYE’DİR.

Bu makám-ı álî, ya‘nî sıfât-ı selbiyye, husúsan “vücûd” sıfatı ve “Mevcûd” ve “Vâcibü’l-Vücûd” isimleri, lüzûm derecesinde âhireti iktizá ve vücûb derecesinde bâkí bir álemi istilzâm ve zarûret derecesinde mükâfât ve mücâzât için haşir ve neşri ister. Bu makámda ifâde edilen hakíkatler, haşr-i cismânî etrâfında temerküz ediyor ve onun isbâtına dâirdir. Zîrâ, bu makámın tereşşüh ettiği gelecek âyet-i kerîmelerin asıl hedefi ve gáyesi,  haşr-i cismânînin delîllerle isbâtıdır.

 فَسُبْحَانَ اللّٰهِ ح۪ينَ تُمْسُونَ وَح۪ينَ تُصْبِحُونَ ۞ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَح۪ينَ تُظْهِرُونَ

ÂYET-İ KERÎMELERİN MEÂLİ

“Elláhu Teálâ, Ma‘bûd-i Bi’l-hak’tır. İbâdete müstehak yalnız O’dur. Her vecihle tesbîh ve takdîse lâyıktır. (Artık) ey Elláh’ın kulları! (Akşâmladığınız