o Zât-ı Gaybî, tabanı Arz, tavanı semâ olan bu misâfirhánede sizi yaşatır. Elláh’ın izni ve emriyle yer, gök size hizmet eder. Levâzımât-ı hayâtiyyenizi onlar vâsıtasıyla te’mîn eder. Sonra gününüz gelince sizi de o misâfirháneden alıp vatan-ı aslînize sevk eder.

Âyet-i kerîmede geçen, وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ اَنْ تَقُومَ السَّمَٓاءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِه۪ۜ cümlesi ile,

ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْاَرْضِ اِذَٓا اَنْتُمْ تَخْرُجُونَ cümlesi arasında pek çok cümlelerin mahzûf olduğu, bu iki cümlenin siyâk ve sibâkından anlaşılıyor. Matvî cümlelerle berâber âyet-i kerîmenin ma‘nâsı şöyle olur:

Dâire-i ilm-i İlâhîde bulunan semâvât ve Arz, Cenâb-ı Hakk’ın kudretiyle vücûd-i háricî giyerek bir emir ile vücûd sâhasına çıktılar. Kendilerine tevdi‘ edilen evâmir-i İlâhiyyeyi yerine getirdiler. Vazífelerinin hıtâmı demek olan Kıyâmet hengâmında, Cenâb-ı Hak, onları dâire-i kudretten tekrâr dâire-i ilme geçirir. Bir müddet Berzah Álemi’nde iki kışla hükmünde istirâhata çekildikten sonra, İsrâfîl (as)’ın borusuyla haşir sabâhında tekrâr dâire-i ilimden dâire-i kudrete çıkarlar. İşte o zamân, siz de onlar gibi kabirlerinizden çıkıp huzúr-i İlâhîye gelerek hesâb vereceksiniz. 

Bu âyet-i kerîmenin ma‘nevî tefsîri sadedinde “Risâle-i Nûr”un “Mektûbât” adlı eserinde şöyle buyruluyor:

“Hem meselâ:

وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ اَنْ تَقُومَ السَّمَٓاءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِه۪ۜ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْاَرْضِ اِذَٓا اَنْتُمْ تَخْرُجُونَ

âyetiyle, şöyle bir üslûb-i álî ile, saltanat-ı rubûbiyetindeki haşmeti gösterir. Şöyle ki: Gökler ve zemîn; iki mutí‘ kışla hükmünde ve iki muntazam ordu merkezi súretinde tek bir emirle veyâ boru gibi bir işâretle, o iki kışlada fenâ ve adem perdesinde yatan mevcûdât, o emre kemâl-i sür‘atle ve itáatle ‘Lebbeyk!’ deyip, meydân-ı haşir ve imtihâna çıkarlar.

“İşte, haşir ve Kıyâmet’i ne kadar mu‘cizâne bir üslûb-i álî ile ifâde edip ve o 

Lügat: muntazam, saltanat, lebbeyk, udre(t), haşmet, hengâm, hizmet