Bütün ağaçlar, kendileri çamurlu suyu içer, yavruları olan meyvelerine tatlı şerbetleri içirir. Demek, ağaçlar kendileri şuúrsuz oldukları hâlde, Rahîm isminin tecellîsine mazhar olmuşlardır. İnsânî olsun, hayvânî olsun, nebâtî olsun, bütün anaların kalblerine şefkati koyan, Rahîm ismiyle müsemmâ bir Zât’tır. Demek, rahmet-i İlâhiyye, her tarafı ihâta etmiştir. Elbette, kâinâttaki âsârının şehâdetiyle, nihâyetsiz rahmeti isbât olunan bir Zât-ı Rahîm, bu kadar şefkat ve merhametle besleyip büyütüğü nâzenîn mahlûkátını ebediyyen yok etmeyecektir. Onları ebedî saádet yurdu olan Cennet’te derecelerine göre mes‘úd edecektir. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr” eserlerinde bu konu şöyle îzáh edilmiştir:

“Hem mâdem Güneş gibi, gündüz gibi, zemîn yüzünde bir umûmî rahmet ve ihâtalı bir şefkat ve kerem gözümüzle görüyoruz. Meselâ, o rahmet, her bahârda umûm ağaçları ve meyveli nebâtları Cennet hûrîleri gibi giydirip, süslendirip, ellerine her çeşit meyveleri verip bizlere uzatıp, ‘Haydi alınız, yeyiniz’ dediği gibi; bir zehirli sineğin eliyle bizlere şifâlı, tatlı balı yedirdiği ve elsiz bir böceğin eliyle en yumuşak ipeği bizlere giydirdiği gibi, bir avuç kadar küçücük çekirdeklerde, tohumcuklarda binler batman taámları bizim için saklayan ve ihtiyât zahíresi olarak o küçücük depolarda yerleştiren bir rahmet, bir şefkat, elbette hîç şübhe olamaz ki; bu derece nâzenînâne beslediği bu sevimli ve minnetdârları ve perestişkârları olan mü’min insânları i‘dâm etmez. Belki, onları daha parlak rahmetlere mazhar etmek için, hayât-ı dünyeviyye vazífesinden terhís eder diye ‘Rahîm’ ve ‘Kerîm’ isimleri suâlimize cevâb veriyorlar; ‘El-Cennetü Hakkun’ diyorlar." [442]

“Şu kâinâtta görünen ve bilinen bütün letáif, bütün mehâsin, bütün kemâlât, bütün incizâbât, bütün iştiyâkát, bütün terahhümât; birer ma‘nâdır, birer mazmûndur, birer kelime-i ma‘neviyyedir ki: Şu kâinâtın Sáni-ı Zü’l-Celâl’inin lütuf ve merhametinin tecelliyyâtını, ihsân ve kereminin cilvelerini bi’z-zarûre, bi’l-bedâhe kalbe gösterir, aklın gözüne sokuyor. Mâdem şu álemde bir hakíkat vardır. Bi’l-bedâhe hakíkí rahmet vardır. Mâdem hakíkí rahmet vardır, saádet-i ebediyye olacaktır.” [443]

Acabâ, bütün anneleri, evlâdlarına karşı şefkate getiren bir rahmet, ağaçları da ana gibi yapıp yaprak, çiçek ve meyveleri yetiştiren bir rahmet-i

Lügat: perestişkâr, ebediyyen, merhamet, perestiş, elbette, ediyye, kelime, minnet, şefkat, şübhe