Cenâb-ı Hak, nebâtât, hayvânât ve insânların rızkını yetiştirmek için şimşeği îcâd eder, yağmuru inzâl buyurur. Bu da, ınâyet-i İlâhiyyenin bir delîlidir. Gelecek âyet-i kerîme de bu hakíkati ifâde etmektedir:

هُوَ الَّذ۪ى يُر۪يكُمْ اٰيَاتِه۪ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّمَٓاءِ رِزْقًاۜ وَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُن۪يبُ

“Elláhu Teálâ, size vücûb-i vücûd ve vah­detine delâlet eden âyetlerini gösterir ve sizin için semâdan rızık indirir ve bu âyetleri, ancak Elláhu Teálâ’ya teveccüh-i tam ile teveccüh edenler tezekkür ederler.” [402]

Bu ma‘nâyı ifâde eden âyet-i kerîmelerin tefsîri sadedinde “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde şöyle denilmektedir:

“Size ve hayvânâtınıza rızkı yetiştirmek için su, semâdan geliyor. O suda, size ve hayvânâtınıza acıyıp şefkat edip rızık yetiştirmek kábiliyyeti olmadığından; su gelmiyor, gönderiliyor demektir. Hem toprak, nebâtâtıyla açılıp, rızkınız oradan geliyor. Hissiz, şuúrsuz toprak, sizin rızkınızı düşünüp şefkat etmek kábiliyyetinden pek uzak olduğundan, toprak kendi kendine açılmıyor; birisi o kapıyı açıyor, ni‘metleri ellerinize veriyor. Hem otlar, ağaçlar sizin rızkınızı düşünüp merhameten size meyveleri, hubûbâtı yetiştirmekten pek çok uzak olduğundan, âyet gösteriyor ki; onlar bir Hakîm-i Rahîm’in perde arkasından uzattığı ipler ve şerîtlerdir ki, ni‘metlerini onlara takmış, zî-hayâtlara uzatıyor. İşte, şu beyânâttan, ‘Rahîm, Rezzâk, Mün‘ım, Kerîm’ gibi çok esmânın matla‘ları görünüyor.” [403]

“Semâ ve zemîni, rızkınıza iki hazîne gibi müheyyâ edip oradan yağmuru, buradan hubûbâtı çıkaran kimdir? Elláh’tan başka koca semâ ve zemîni iki mutí‘ hazînedâr hükmüne kimse getirebilir mi? Öyle ise, şükür O’na münhasırdır.” [404]

Bu âyet-i kerîmede geçen, فَيُحْيى۪ بِهِ اْلاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا cümlesinde, küre-i Arz için “ihyâ ve imâte” ta‘bîrlerinin kullanılması, küre-i Arz’ın bir nefis gibi yaşayan, emir tahtında ha-

Lügat: küre-i arz, merhameten, merhamet, teveccüh, tezekkür, gönder, şefkat