müsbettir, kadın menfîdir. Bu yüzden, biri diğerini ma‘nen çeker. O irtibât, o çekme gücü, ihtiyârî değildir. Bu bir mu‘cize-i kudrettir. Beşerin gücüyle olacak bir iş değildir. İşte, bu sırdan dolayı, nazarları tevhîd-i İlâhîye çevirmek için وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ  ifâdesi kullanılmıştır. 

Âyet-i kerîmede geçen اَزْوَاجًا  kelimesi, “çift” ma‘nâsındadır. Ya‘nî, “kadınlar, sizin denginizdir” demektir. Denk olmasaydı, imtizâc olmazdı. Ya‘nî, sükûnetin, meveddetin, rahmetin sebebi zevciyyettir, çift olmaktır. Âyet-i kerîme der ki: “Kadın, sizin nefsinizden bir zevcedir, çiftinizdir. Fıtratınız biribirine benziyor. Biribirini tamâmlıyor.”

İnsân nev‘ı, erkek ve kadın olmak üzere çift yaratılmıştır. [250] Teklik, Elláh’a hástır. Zevciyyet ise  meveddete, muhabbete ve sükûnete sebebdir. Eğer bir evde meveddet, rahmet, sevgi, şefkat gibi ulvî hisler olmazsa, karı koca aslâ biribirine müsâmaha etmezler. Zîrâ, berâberlikleri ne bir gündür, ne bir haftadır, ne bir aydır, ne bir senedir. Bir ömür boyu birlikte yaşarlar.

Bir ortaklık, bir iki sene devâm eder. Ufak bir şeyden dolayı ortaklardan birinin kalbi kırılır, ortaklıktan vaz geçer. Ama, karı koca öyle değildir. Dert, kavga, gürültü, sıkıntı olsa da, yine aynı evde berâber yaşarlar. Senelerce aynı evde iki ayrı insân biribirine bu kadar tahammül ediyorsa; bu, Elláh’ın kalblerine koyduğu meveddet ve rahmet sebebiyledir. Âyet-i kerîmede geçen وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً  cümlesi, bu hakíkati ifâde eder. Demek, kalbleri te’lîf eden, insânları biribirine sevdiren ve ısındıran Elláh’tır. Elláh’tan başka hîç bir güç bunu te’sîs edemez. Gelecek âyet-i kerîme bu hakíkati ifâde etmektedir:

وَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْۜ لَوْ اَنْفَقْتَ مَا فِى الْاَرْضِ جَم۪يعًا مَٓا اَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ اَلَّفَ بَيْنَهُمْۜ اِنَّهُ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ

“Elláhu Teálâ mü’minlerin kalblerini yekdiğerine rabtetmekle te’lîf etti. Eğer Habîbim! Yeryüzünde olan cemî‘ emvâli mü’minlerin kalblerini biribirine rabt ve biribi

Lügat: zevciyyet, meveddet, muhabbet, tahammül, yekdiğer, sükûnet, udre(t), kelime, şefkat, sükûn