ÂYET-İ KERÎMENİN MEÂLİ

“(Ve O’nun) bin bir isim ve sıfatıyla kâinâtı, bâ-husús insânı idâre ve terbiye eden Rab ismiyle müsemmâ bir Zât’ın vücûb-i vücûd ve vahdetine ve bunun netîcesi olarak haşri getireceğine delâlet ve şehâdet eden (âyetlerindendir ki; sizin için nefislerinizden) kendi cinslerinizden (zevceler yaratmıştır.) Nitekim, Hazret-i Havvâ’yı Âdem (as)’ın kaburga kemiğinden yaratarak ona hayât arkadaşı kılmıştı. Bu zevceleri, (onlarla huzúr ve sükûnet bulasınız diye) yaratmıştır. Bundaki başlıca hikmet ve fayda, onlar ile güzelce kaynaşıp, biribirinize yaklaşmanızdır. Temiz ve iffetli olarak yaşayıp evlâd ve torun sáhibi olmanızdır. (Ve) rubûbiyyet sıfatıyla Kendisini size böyle tanıttıran Rabbiniz, (aranızda bir muhabbet ve merhamet te’sîs etmiştir.) Bu muhabbet ve merhamet sâyesinde siz, birer áile teşkîl edersiniz. Aranızda meveddet ve merhamet hisleri gelişir. Biribirinizin hayrını, râhatını, hukúkunu korumaya çalışırsınız. (Şübhe yok ki, tefekkür edecek olan bir kavim için) ya‘nî, áile müessesesinde tecellî eden bu rubûbiyyet sıfatını düşünen ve o rubûbiyyet sáhibi Zât’ın emri ve izni dâiresinde áile ferdlerinin idâre ve terbiyesiyle meşgúl olan bir topluluk için  (bunda) öyle biribirleriyle ünsiyyet eden ve aralarında meveddet ve merhamet duyguları mevcûd olan zevc ve zevcelerin yaratılmasında, (elbette ibretler vardır.) Toplumun çekirdeği hükmünde olan áile üzerinde rubûbiyyet sıfatının tecellîsini tekvînî olarak gören bir insân, kâinâttaki umûmî rubûbiyyet tecellîsini de görür. Böyle bir Zât’ın insânı başı boş bırakmayacağına ve ona göre bir teklîfde bulunacağına intikál eder. O tekâlifi, nev-ı beşere teblîğ eden peygamberler ve onlara indirilen semâvî kitâblara îmân ve itáat eder. Hayâtın her safhasında Rabbinin inzâl buyurduğu ahkâmı icrâ ve tatbîk eder. Mâdem nev-ı beşer, bu imtihân ve tecrübe meydânında böyle bir teklîf altına alınmıştır. Elbette, teklîf, haşri iktizá eder.” [237]

ÂYET-İ KERÎMENİN MÂKABLİYLE (BİR ÖNCEKİ

ÂYETLE) OLAN MÜNÂSEBETİ

Cenâb-ı Hak, bir önceki âyet-i kerîmede, kudretine delâlet eden delîllerden insânın topraktan halk olunmasını nazara verdi. Hâlbuki, insân fânîdir, ölüme 

Lügat: peygamber, merhamet, meveddet, muhabbet, tefekkür, elbette, iffetli, kaburga, sükûnet, tecrübe, tekâlif, terbiye, udre(t), hikmet, sükûn