ثُمَّ اِذَٓا اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُونَ “Sonra yeryüzünde yayılıp dağılan beşer oldunuz.” Fakat, hayât sáhibi, düşünen, bilen, konuşan, gören, işiten, irâde ve kudrete mâlik, intişâr eden acîb bir beşer. Çünkü, بَشَرٌ lafzında insânın bütün sıfatları dâhıldir.

İşte, topraktan vücûda gelen bu beşer, bir eserdir. Eser neyi gösterir? Fiili. Burada, insânın topraktan yaratılması bir fiildir. Topraktan bir beşer vücûd bulmuştur. Ortada bir “halk” fiili vardır. Fiil neyi gösterir? Fâili.

Demek, خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ifâdesinden ne görünür? “Hálık” ismiyle müsemmâ bir Zât’ın vücûb-i vücûdu görünür. Mâdem eserden halk fiili, ondan da Hálık ismi göründü. O Hálık’ın mutlaka yedi sıfât sáhibi olması lâzımdır ki, topraktan o beşeri yaratabilsin. Ya‘nî, “kudret, ilim, irâde, sem‘, basar, kelâm, hayât” sıfatlarına sáhib olması lâzımdır. Şâyet bu yedi sıfat-ı İlâhiyye olmazsa, hîç bir mevcûd vücûd bulamaz, hîç bir insân halk edilemez. Bu yedi sıfâta sáhib olan Elláh’ın Hálık olabilmesi için, ayrıca altı sıfât-ı selbiyyeye, ya‘nî “vücûd, kıdem, beká, vahdâniyyet, muhálefetün li’l-havâdis, kıyâm bi-nefsihî” sıfatlarına da sáhib olması lâzımdır. Şâyet Elláh (cc), hâşâ mahlûkátın cinsinden olsaydı, mahlûkátın Hálık’ı olabilir miydi? Hayır. Öyleyse, sıfât-ı selbiyye sáhibi de olması lâzımdır ki, mahlûkátı halk edebilsin. Böylece, Elláh’ın varlığı tesbît edilmiş oldu.

Elláh (cc), beşeri bütün álemin hulâsası, bin bir isminin âyinesi olarak yarattı ve Álem-i İmkân ile Álem-i Vücûb’u keşfedecek maddî ve ma‘nevî cihâzları insân bedeninde derc etti. İnsânın bu dünyâdaki vazífesi ise; kendisine verilen maddî ve ma‘nevî cihâzlarını îmân ve ubûdiyyet ile inkişâf ettirmektir. Elbette, böyle yüksek bir mâhiyyet ve kábiliyyette yarattığı nev-ı beşeri, ölüm ile yok etmesi, hîç bir isim ve sıfat-ı İlâhiyye ile bağdaşmaz.

Demek, insânın esmâ-i İlâhiyyeye dâimî bir súrette âyinedârlığının devâm edeceği ve kendisine verilen maddî ve ma‘nevî cihâzâtın daha a‘lâ bir súrette ona iáde edileceği bir dâr-ı bâkí gelecektir.