ma‘nâsıyla tezáhür etmesine mâni‘ oluyor. Âhirette ise esbâb perdesi kaldırılır. Dâr-ı beká olan Cennet’te her ferd-i mü’min yerken, içerken, dostlarıyla sohbet ederken, kısaca her hâlinde, her tavrında, bütün  tecelliyyât-ı îcâdiyye, başta Vâcibü’l-Vücûd unvânı olmak üzere bin bir ism-i İlâhî her şeyde dâimî bir súrette görünür. Herkes görür ki: “Bu vücûd benim değildir. Vâcibü’l-Vücûd’un âyinesiyim ve onunla káimim.” O Vâcibü’l-Vücûd unvânını devâmlı bir súrette o âyinede seyreder. Kur’ân’ın bu asırda ma‘nevî bir tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Mektûbât” adlı eserinde bu konu şöyle îzáh edilmiştir:

“Ticâret ve me’mûriyyet için, mühim vazífelerle bu dâr-ı imtihân olan dünyâya gönderilen insânlar; ticâretlerini yapıp, vazífelerini bitirip ve hizmetlerini itmâm ettikten sonra, yine onları gönderen Hálık-ı Zü’l-Celâl’ine dönecekler ve Mevlâ-yı Kerîm’lerine kavuşacaklar. Ya‘nî, bu dâr-ı fânîden gidip dâr-ı bâkíde huzúr-i kibriyâya müşerref olacaklar. Ya‘nî, esbâb dağdağasından ve vesâitin karanlık perdelerinden kurtulup, Rabb-i Rahîm’lerine makarr-ı saltanat-ı ebedîsinde perdesiz kavuşacaklar. Doğrudan doğruya herkes, kendi Hálık’ı ve Ma‘bûd’u ve Rabb’i ve Seyyid’i ve Mâlik’i kim olduğunu bilecek ve bulacaklar.” [128]

Bir de, âyinelerden tecerrüd ederek Zât-ı Akdes’in “lâ zamânî, lâ mekânî, lâ keyfî” bir súrette doğrudan doğruya bi’z-zât Kendisini göstermesi vardır ki, biz onun mâhiyyetini idrâkten áciziz. Künh-i mâhiyyet-i İlâhiyyeyi, ne dünyâda, ne Cennet’te, ne bir peygamber, ne bir velî bilemez ve anlayamaz. Ancak, tecelliyyât-ı Zâtiyyesini müşâhede edebilir. Bu da, makáma göre değişir. Herkesin müşâhedâtı ve aldığı lezzet ayrı ayrıdır. Saádet-i ebediyyenin en şîrîn, en ulvî ve en birinci kısmı olan rü’yet-i cemâlulláh’a dâir beyânât-ı Kur’âniyye ve ehâdîs-i Nebeviyye’nin tefsîri sadedinde “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde şöyle buyrulmaktadır:

“Ehl-i keşif ve tahkíkın ittifâkıyla; dünyânın bin sene hayât-ı mes‘údânesi, bir sâatine değmeyen Cennet hayâtı, ve Cennet hayâtının dahi bin senesi, bir sâat müşâhedesine değmeyen bir kudsî, münezzeh cemâl ve kemâl sáhibi olan Zât-ı Zü’l-Celâl’in müşâhedesi, rü’yetidir ki; hadîs-i kat‘í ile ve Kur’ân’ın nassıyla sâbittir. Hazret-i Süleymân aleyhisselâm gibi muhteşem bir kemâl ile meşhûr bir zâtın rü’yetine iştiyâklı bir merâk, Hazret-i Yûsuf aleyhisselâm gibi bir cemâl ile mümtâz

Lügat: ebediyyen, peygamber, muhteşem, saltanat, tecerrüd, dağdağa, birinc, ediyye, gönder, hizmet, seyyid, âdiyye, vâcib