• Şerh
  
  
• Evet Kudret-i İlâhiye mükevvenâtı yaratmak istediği, ya’nî mevcûdâtı dâire-i ilimden dâire-i kudrete çıkarmak murâd ettiği zaman, İmâm-ı Mübîn’de mevcûd kànûnlar ve ilmî programı, Kitâb-ı Mübîn’de mevcûd kuvveler ve geometrik şekilleri, vücûd-i i’tibârîsi bulunan ve sahîfe-i misâliye denilen zaman tahtası üzerine aksettirir. Akis netîcesinde o kànûnlar ve kuvveler harekete geçer. O kànûn ve kuvvelerin harekâtıyla tebeddülât ve tegayyürât başlar. Bu kez o kànûnlar ve kuvvelerde başlayan harekât ve o harekâtın sebeb olduğu tebeddülât ve tegayyürât, zerrenin maddesinde görünür. Bu iki hareketin ya’nî zaman şeridi üzerinde cereyân eden kànûn ve kuvvelerin hareketi ile zerrenin dışta görünen hareketi netîcesinde mevt ve hayat, vücûd ve fenâ tezâhür eder. Böylece âlem terkîb ve tahlîle ma’rûz kalarak, yapılıp yıkılır. 
• Vücûd-i hâricî giymek sûretiyle âlem-i şehâdete gelen her mevcûd, kalem-i kudretin Kitâb-ı Mübîndeki şekil ve sûretlere göre istinsâhı ve Kalem-i Kaderin İmâm-ı Mübîndeki kànûn ve programı tahtında imlâsı ile hava denilen sahîfe-i misâliyede yazılıyor. Her bir hava zerresi, hem bir sahîfe hükmüne geçip diğer hava zerrâtından gelen şekil ve sûretler orada yazılıyor; hem de bir kalem hükmüne geçip zabtettiği şekil ve sûretleri diğer hava zerrâtına yazıyor. Dolayısıyla her bir hava zerresi bir cihette sahîfe, diğer bir cihette ise kalem hükmüne geçiyor. Ya’nî her bir hava zerresi, şekil ve sûretleri aldığı i’tibârla sahîfe olur; şekil ve sûretleri verdiği i’tibârla da kalem olur. 
• Demek hava zerrâtı vâsıtasıyla eşyâ, vücûd-i hâricîden vücûd-i berzahîye geçiş yapıyor. Ya’nî hava denilen sahîfe-i misâliyede yazılıyor.
• Kalem-i kudret, zaman sahîfesinde hadsiz ve muntazam mevcûdâtı dört unsurun zerrâtıyla yazıyor, eşyâya vücûd-i hâricî giydiriyor. Yazma işinde herhangi bir unsurun bir zerresini alır diğeriyle terkîb eder. Böylelikle âlemi inşâ eder. Unsurların zerrelerinin terkîbi, hava vâsıtasıyla olduğu gibi; zerrâta “Terkîb ol!” emrini

Lügat: tebeddülât, muntazam, tebeddül, tegayyür, cereyân, hareket, harekât, program, udre(t), hadsiz, âliye, şekil