ŞERH

nüzûl mevcûd olup, peygamberlikle alâkalıdır, bunlarla alâkası yoktur.

“Buradaki halka teveccüh, peygamberlik makámına münâsib olan halka teveccühten farklıdır. Bu da’vet, onların nübüvvet kemâlâtı olarak saydıkları da’vetten başkadır.

“Onlar ne yapıyorlar? Zîrâ, ayaklarını, daha velîlik dâiresinin dışına koymamışlardır. Nübüvvet kemâlâtının hakíkatini de henüz idrâk etmemişlerdir. Velâyetin yarısı olan urûcu, velâyetin tamâmı zannedip, diğer yarısı olan nüzûlü de nübüvvet makámı zannetmişlerdir.

“Bir şahsın birinci yoldan giderek vusúl bulması ve velâyet ve nübüvvet kemâlâtını tafsílâtıyla cem’ ederek bu iki makámın kemâlâtının arasını gerekli şekliyle ayırabilmesi müyesser olabilir. Bu iki makámın her birinin urûc ve nüzûllerini ayırarak, her nebînin nübüvvetinin, velâyetinden daha fazíletli olduğuna hükmeder.

“Bilinmesi gerekir ki; mufassal velâyet makámının kemâlâtı, eğer ikinci yol ile vusúlden sonra hâsıl olmasa dahi, velâkin velâyetin zübdesi ve hulâsası en güzel súrette müyesser olur^.Hâşiye Öyle ki; o vakit şöyle demek dahi mümkündür: ‘Ehl-i velâyete, velâyet kemâlâtının kabuğu hâsıl olmuştur. Bu ikinci yoldan vâsıl olanlar ise, velâyet kemâlâtının özüne sáhibdirler.’

“Evet, bu şekilde vâsıl olanlar, velâyet erbâbına hâsıl olan ba’zı sekir hâline mahsús ilimler ve zıllî zuhûrâttan yana nasíbleri azdır. Bu ma’nâ ise, bir meziyyet değildir. Bi’l-akis bu ilimler ve zuhûrât, o vâsıl olan kişi için ayıptır ve ârdır. Belki, sana lâyık olan, onları günâh ve sû-i edeb saymandır.

“Evet, asla ulaşan kişi, o aslın gölgelerinden dolayı sıkıntı duyar ve istiğfâr eder. Gölgeyle ilgilenmek, o gölgenin aslına vâsıl olamamaktan kaynaklanmaktadır. Husúl olmadığı için, asla vâsıl olduktan sonra gölgeyle ilgilenmek ve ona teveccüh etmek, edebsizliktir.

“Ey evlâd!

“Nübüvvet kemâlâtının tahakkuku, mahzá mevhibe-i İlâhiyyeye bağlıdır. Sırf ikrâmla alâkalıdır. Orada aslâ kesbin ve zorlamanın bir medhali yoktur. 

Lügat: peygamber, meziyyet, mufassal, nübüvvet, tahakkuk, teveccüh, ariyyet, mevhibe, übüvvet, birinc, kündür, kâmil, lâkin, sinin, şekil