“Arz, Álemin kalbi oldu“Arz, Álemin kalbi olduğu gibi, toprak unsuru da Arz’ın kalbidir. Ve tevâzú’, mahviyyet gibi maksúda îsál eden yolların en yakını da topraktır. Belki toprak, en yüksek semâvâttan Hálık-ı Semâvât’a daha yakın bir yoldur. Zîrâ, kâinâtta tecellî-i rubûbiyyet ve fa’áliyyet-i kudrete ve makarr-ı hılâfete ve Hayy ü Kayyûm isimlerinin cilvelerine en uygun, topraktır. Nasıl ki; arş-ı rahmet su üzerindedir; arş-ı hayât ve ihyâ da toprak üstündedir. Toprak, tecelliyyât ve cilvelere en yüksek bir aynadır. Evet, kesîf birşeyin aynası ne kadar latíf olursa, o nisbette súretini vâzıh gösterir. Ve nûrânî ve latíf birşeyin de aynası ne kadar kesîf olursa, o nisbette esmânın cilvelerini cilâlı gösterir. Meselâ, hava aynasında, yalnız Şems’in zayıf bir ziyâsı görünür. Su aynasında Şems, ziyâsıyla görünürse de elvân-ı seb’ası görünmüyor. Fakat, toprak aynası, çiçeklerinin renkleriyle, Şems’in ziyâsındaki yedi rengi de gösterir.

اَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ وَهُوَ سَاجِد‘Kulun Rabbine en yakın olduğu ân, secde ettiği ândır’ olan hadîs-i şerîf, bu sırra işâreten şehâdet eder. Öyleyse arkadaş! Topraktan ve toprağa inkılâb etmekten, kabirden ve kabre girip yatmaktan tevahhuş etme!” [65]

Şimdi şu îzáhattân sonra, bu mevzú ile alâkalı İmâm-ı Rabbânî’nin ba’zı beyânlarını zikredeceğiz. İmâm-ı Rabbânî, bu üç velâyetle alâkalı pek çok îzáhâtta bulunmuştur. Bunlardan bir kısmını nakledeceğiz:

 İMÂM-I RABBÂNÎ’NİN ÜÇ VELÂYET HAKKINDAKİ BA’ZI BEYÂNLARI

“Peygamberlik öyle bir kurbiyyet-i İlâhiyyeden ibârettir ki; onda gölge şâibesi yoktur. Onun urûcu, Hak Teálâ’ya bakar, O’na yöneliktir. Nüzûlü ise, insânlaradır. Bu yakınlık, bi’l-asále peygamberlerin nasíbidir. Ve bu makám, o büyük insânlara mahsústur. Bu risâlet makámının son ferdi ise, beşeriyyetin efendisi Hazret-i