Şerh

işlerine gelmeyen bir eseri, eser sáhibini çürütmekle eseri çürütmek ádetleridir; elbette semâ-i Kur’ân’ın yıldızlarıyla bağlanan Risâleler, benim gibi çok i’tirâzâta ve tenkídâta medâr olabilen ve sukút edebilen çürük bir direk ile bağlanmamalı.

“Hem mâdem örf-i nâsta, bir eserdeki mezâyâ, o eserin masdarı ve menbaı zannettikleri müellifinin etvârında aranılıyor ve bu örfe göre, o hakáik-ı áliyyeyi ve o cevâhir-i gáliyyeyi kendim gibi bir müflise ve onların binde birini kendinde gösteremeyen şahsıyyetime mal etmek, hakíkata karşı büyük bir haksızlık olduğu için, risâleler kendi malım değil, Kur’ân’ın malı olarak, Kur’ân’ın reşehât-ı meziyyâtına mazhar olduklarını izhâr etmeye mecbûrum.

“Evet, lezzetli üzüm salkımlarının hásıyyetleri, kuru çubuğunda aranılmaz. İşte ben de öyle bir kuru çubuk hükmündeyim.” [346]

“Saíd yoktur, Saíd’in kudret ve ehliyyeti de yoktur. Konuşan yalnız hakíkattır, hakíkat-ı  îmâniyyedir. Ve hâkezâ.” [347]

Evet, Kur’ân ve Hadîs, üssü’l-esâstır. Kur’ân, âyîne ister, gölge istemez; dellâl ister, vekîl istemez. Meslekler, meşrebler, zamân ve zemîne göre ancak Kur’ân’a hádim olabilirler. Hádim, mahdûmun yerine geçemez. Fer’, aslın yerine ikáme edilemez. Hizmetçi, seyyidin makámına çıkamaz. Evet, Kur’ân ve Hadîs, mahdûmdur, asıldır, seyyiddir. Meslek, meşreb ve mezheblerin cümlesi hádim ve vesîle hükmündedirler. Eğer meslek ve meşrebler, Kur’ân ve Hadîs’in yerine ikáme edilip, ümmetin nazar-ı dikkati doğrudan doğruya onlara çevrilse, o zamân Elláh’ın gazabı umûm ümmete iner. Álem-i İslâm’ın hâl-i hâzırdaki perîşân vazîyeti buna şâhiddir. Bedîuzzamân (ra) Hazretleri şöyle buyuruyor:

“Kur’ân âyîne ister, vekîl istemez

“Ümmetteki cumhûru, hem avâmın umûmu; bürhândan ziyâde me’hazdaki kudsiyyet şevk-ı itáat verir, sevkeder imtisâle.

“Şerîat yüzde doksanı; müsellemât-ı şer’í, zarûriyyât-ı dînî birer elmas sütundur.

“İctihâdî, hılâfî, fer’í olan mesâil; yüzde ancak on olur. Doksan elmas sütunu, on altunun sáhibi

“Kesesine koyamaz, ona tâbi’ kılamaz. Elmasların ma’deni, Kur’ân ve hem Hadîstir. Onun malı; oradan, her zamân istemeli.

Lügat: örf-i nâs, ehliyyet, elbette, udre(t), dikkat, hizmet, meşreb, seyyid, yetime