Şerh

müşâhede ettiği bütün vücûd, kemâl ve cemâli, esmâ-i İlâhiyyeye vermektir. Kendini ve álemi acz, fakr ve kusúrdan ibâret bilmektir. Böyle i’tikád eden ve o i’tikáda muvâfık amel eden bir kimseyi, acz ve fakr esâsları, Kadîr ve Rahmân isimlerine îsál eder. En yüksek makám olan makám-ı mahbûbiyyete, ya’nî o makámın gölgesine kadar ulaştırır.

Müellif (ra), Acz-mendî Tarîkı’ni “acz, fakr, şefkat ve tefekkür” tarîkı olarak ta’rîf etmiştir. Risâle-i Nûr Mesleği’nin esâslarından en mühimmi “acz-i mutlak” ve “fakr-ı mutlak”tır. Mutlak acz ve mutlak fakrın ma’nâsı; muktezâ-i beşeriyyet olan cümle kusúrâtı kendinde hissedip, cümle kemâlâtın ise Elláh’tan geldiğini anlayıp, o kemâlâta karşı emir dâiresinde hareket etmektir.

Şefkat ise, kendisinin ve mevcûdât-ı álemin zevâl ve firâkını, mevt ve fenâsını düşünmesi ve buna çâre bulamadığı için kendisine ve mevcûdât-ı áleme acıması ve yanmasıdır.  Bu şefkat netîcesinde Bâkí bir Zât’ı ve bâkí bir álemi bulur. Kendisinde şevk-ı beká, şevk-ı liká hissi uyanır; Elláh’a ve dâr-ı âhirete karşı bir iştiyâk başlar. Demek, şefkat; insânı şevke, şevk de Bâkí bir Zât’a ve bâkí bir áleme îsál eder. Şefkat, şevkin mukaddimesidir; insânı Rahîm ismine îsál eder.

Tefekkür ise, her san’atta Sáni’ı, her ni’mette Mün’ım’i bulmaktır. “Álem nedir? Nereden gelmiş? Nereye gidiyor? Vazífesi nedir?” gibi suâllere cevâb aramaktır. Tefekkür ise, insânı Hakîm ismine îsál eder.

Müellif (ra), Risâle-i Nûr Mesleği’nde “acz-i mutlak” ve “fakr-ı mutlak”ı esâs tutuyor. Bu ise, bütün kemâlâtın kayıtsız şartsız Elláh’a; noksánlıklar ve âdemiyyâtın ise insâna áid olduğunu kabûl etmektir.

Peki, “acz, fakr, naks ve kusúr” en fazla nerede hissedilir? İnsân, o mertebeyi en fazla nerede kazanır? Namâzda. Onun için, Risâle-i Nûr’un ana mesleği; sünnet-i seniyyeye ittiba’ etmek, ferâizi işlemek, kebâiri terketmek, bi’l-hássa namâzı ta’dil-i erkâna riáyet ederek Üstâd Bedîuzzamân Hazretleri’nin ta’rîf ettiği şekilde mütefekkirâne kılmak, namâzın sonundaki tesbîhâtı yapmaktır.

Müellif (ra), mezkûr cümlesinde, Risâle-i Nûr eserlerinin, hakíkatin ilmine, şerîatın hakíkatine ve Kur’ân’ın hikmetine dâir olduğunu belirtmekle; şu acz, fakr, şefkat ve tefekkür tarîkınin ve o yoldaki dört adımın, husúsí bir meslek ve meşreb olmadığını, belki Kur’ân’daki hikmetin câdde-i kübrâsı olduğunu ve o

Lügat: sünnet-i seniyye, beşeriyyet, acz-mendî, mukaddime, acz-mend, mukaddim, tefekkür, hareket, mertebe, seniyye, ferâiz, hikmet, mezkûr, meşreb, sünnet, âhiret, şefkat, dilir, sinin, âhire, şekil