Şerh

“Kırk elli sene evvel Eski Saíd, ziyâde ulûm-i akliyye ve felsefiyyede hareket ettiği için, hakíkatü’l-hakáika karşı ehl-i tarîkat ve ehl-i hakíkat gibi bir meslek aradı. Ekser ehl-i tarîkat gibi yalnız kalben harekete kanâat edemedi. Çünkü, aklı, fikri hikmet-i felsefiyye ile bir derece yaralı idi; tedâvî lâzımdı. Sonra hem kalben, hem aklen hakíkata giden ba’zı büyük ehl-i hakíkatın arkasında gitmek istedi. Baktı, onların herbirinin ayrı câzibedâr bir hâssası var. Hangisinin arkasından gideceğine tahayyürde kaldı. İmâm-ı Rabbânî de ona gaybî bir tarzda, ‘Tevhîd-i kıble et!’ demiş; ya’nî ‘Yalnız bir üstâdın arkasından git!’ O çok yaralı Eski Saíd’in kalbine geldi ki:

“ ‘Üstâd-ı hakíkí Kur’ân’dır. Tevhîd-i kıble bu üstâdla olur’ diye, yalnız o üstâd-ı kudsînin irşâdıyla hem kalbi, hem rûhu gáyet garîb bir tarzda sülûke başladılar. Nefs-i emmâresi de şükûk ve şübehâtıyla onu ma’nevî ve ilmî mücâhedeye mecbûr etti. Gözü kapalı olarak değil; belki İmâm-ı Gazâlî (ra), Mevlânâ Celâleddîn (ra) ve İmâm-ı Rabbânî (ra) gibi kalb, rûh, akıl gözleri açık olarak, ehl-i istiğrâkın akıl gözünü kapadığı yerlerde, o makámlarda gözü açık olarak gezmiş.

“Cenâb-ı Hakk’a hadsiz şükür olsun ki, Kur’ân’ın dersiyle, irşâdıyla hakíkata bir yol bulmuş, girmiş. Hattâ, وَف۪ى كُلِّ شَىْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ hakíkatına mazhar  olduğunu, Yeni  Saíd’in  Risâle-i Nûr’uyla  göstermiş.” [278]

İşte şu “acz, fakr, şefkat ve tefekkür” tarîkınde mezkûr dört hatve ile hakíkatin yüksek makámına ve Matlûb-i Hakíkí’ye vâsıl olunur.

Şu tarîkın daha kısa, daha selâmetli ve daha umûmiyyetli olduğu, Risâle-i Nûr’da ve şerh ve îzáhını yaptığımız ba’zı eserlerimizde delîlleriyle gösterilmiştir. Müellif (ra), bu noktaları, gelen “Hátime”de şu ifâdeleriyle hulâsa etmiştir.

Lügat: ehl-i hak, tahayyür, tefekkür, akliyye, hareket, hadsiz, hikmet, mezkûr, sefiyy, şefkat, sinin, şübeh