Şerh

gök gürlemesi gibi sayhalarıyla, tabîat fikrini tevlîd eden gafleti dağıtır.

“İşte, Kur’ân’ın baştan başa kâinâta müteveccih olan âyâtı, şu esâsa göre gider. Hakíkat-i dünyâyı olduğu gibi açar, gösterir. Çirkin dünyâyı, ne kadar çirkin olduğunu göstermekle, beşerin yüzünü ondan çevirtir; Sáni’e bakan güzel dünyânın güzel yüzünü gösterir; beşerin gözünü ona diktirir. Hakíkí hikmeti ders verir, kâinât kitâbının ma’nâlarını ta’lîm eder; hurufât ve nukúşlarına az bakar. Sarhóş felsefe gibi çirkine áşık olup, ma’nâyı unutturup, hurufâtın nukúşuyla insânların vaktini mâlâya’niyyâtta  sarf  ettirmiyor.” [234]

Şu anlattığımız râbıta-i mevtin üç esâs üzerine binâ edildiğini, Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretleri, bir başka eserinde şöyle beyân etmiştir:

“Bir zamân râbıta-i mevtten ve اَلْمَوْتُ حَقٌّ kazıyyesindeki tasdîkten ve Álemin zevâl ve fenâsından gelen bir hâlet-i rûhiyyeden, kendimi acîb bir Álemde gördüm. Baktım ki, ben bir cenâzeyim, üç mühim büyük cenâzenin başında duruyorum.

“Birisi: Benim hayâtımla alâkadâr ve mâzí kabrine giren zî-hayât mahlûkátın hey’et-i mecmûasının cenâze-i ma’neviyyesi başında bir mezâr taşı hükmündeyim.

“İkincisi: Küre-i Arz mezâristânında, nev-ı beşerin hayâtıyla alâkadâr envâ-ı zî-hayâtın  hey’et-i mecmûasının mâzí mezârına defnedilen azím cenâzenin başında bulunan, mezâr taşı olan bu asrın yüzünde çabuk silinecek bir nokta ve çabuk ölecek bir karıncayım.

“Üçüncüsü: Şu kâinâtın kıyâmet vaktinde ölmesi, muhakkaku’l-vukú’ olduğu için, nazarımda vâki’ hükmüne geçti. O azím cenâzenin sekerâtından dehşet ve vefâtından beht ve hayret içinde kendimi görmekle berâber, istikbâlde de muhakkaku’l-vukú’ olan vefâtım o zamân vukú’ buluyor gibi göründü ve فَاِنْ تَوَلَّوْا ilh. sırrıyla, bütün mevcûdât, bütün mahbûbât, benim vefâtımla bana arkalarını çevirip beni terk ettiler, yalnız bıraktılar. Hadsiz bir deniz súretini alan ebed tarafındaki istikbâle rûhum sevk ediliyordu. O denize ister istemez atılmak lâzım geliyordu.

“İşte, o pek acîb ve çok hazin hâlette iken, îmân ve Kur’ân’dan gelen bir mededle,

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظ۪يمِ  âyeti imdâdıma yetişti ve gáyet emniyyetli ve selâmetli bir gemi hükmüne geçti. Rûh,

Lügat: dehş(e), felsefe, muhakka, sayh(a), dehşet, hadsiz, hikmet, çirkin