Şerh

bulur, Vedûd ismine kavuşur. “Acz, fakr, şefkat, tefekkür” esâsları üzerine müesses olan “Risâle-i Nûr Mesleği” ise, böyle iki kademeli değildir. Acz ve fakrı, mevt ve fenâyı, zevâl ve firâkı mevcûdâta verir. Mevcûdât üzerinde tezáhür eden cemâl ve kemâli ise, esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyeye teslîm eder.

Evet, Cenâb-ı Hak, Vâcibü’l-Vücûd’dur. Başta insân olmak üzere umûm mevcûdât mümkinü’l-vücûddur. Burada iki vücûd karşımıza çıktı. Biri, Elláh’ın vücûdu; diğeri mevcûdâtın vücûdudur. Elláh (cc), insânı yaratmak irâde ettiğinde, evvelâ adem olan “acz ve fakr, naks ve kusúr” üzerine lâ zamânî, lâ mekânî, lâ keyfî bir súrette “vücûd” sıfatıyla tecellî etti ve başta insân olmak üzere (Hakíkat-ı Muhammediyye (asm) i’tibârıyla) umûm mevcûdâta vücûd ni’metini bahşetti. Mevcûdâtta görünen mehâsin ve kemâlât, başta vücûd sıfatı olmak üzere sâir esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyeye áiddir. Acz, fakr, naks ve kusúr ise insânda eneye, Álemde tabîata áiddir. İşte Risâle-i Nûr Mesleği, tálib-i hakíkati, mevcûdâta áşık ettirmeden, doğrudan doğruya bütün mehâsin ve kemâlâtın esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyeden geldiğini ders verir; ademiyyât denilen acz, fakr, naks ve kusúru ise ene ve tabîata teslîm eder.

Vücûb-i vücûdu bulmak için, evvelâ sende mevcûd olan vücûdun sana áid olmadığını isbât etmek lâzımdır. Senin vücûdun, bir Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un lâ zamânî, lâ mekânî, lâ keyfî bir tecellîsidir ki; sendeki ademiyyâtla mezcolmuştur. Tahlîl netîcesinde sendeki vucudun sana áid olmadığı, Vâcibü’l-Vücûd’un vücûdundan gelmiş bir vücûd olduğu bilinir. İnsânın torbasında acz, fakr, naks ve kusúrdan başka bir şey olmadığı görünür.

Velî, ademiyyâtını tamâmen anlayıp “acz, fakr, naks ve kusúr”u kendisine alan, vücûd ismine lâyık bütün mehâsini ise esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyeye verendir. Ademiyyâtı anlamayan, velî olamaz. Onun için, sâlikin evvelemirde vücûdundan vazgeçmesi lâzımdır. Vücûdundan vazgeçebilmesi için de evvelâ bir ma’şûk-ı mecâzîye áşık olur. Aşkta ileri gide gide kendi vücûdunu unutur veyâhúd vazgeçer gibi olur. Bu sefer o vücûda mübtelâ olur. O vücûdun da fenâsını bulur ve şöyleder: “Bu da fânîdir, ölüme mahkûmdur. Öyleyse muhabbete lâyık değildir.” Bâkí bir Zât’ı arar. O ma’şûkun âyînesinde Mahbûb-i Hakíkí olan Bâkí-i Zü’l-cemâl’i görür, netîcede Vedûd ismine vâsıl olur.

Lügat: muhabbet, muhammed, tefekkür, ediyye, mahkûm, şefkat, sâlik, vâcib