Dokuzuncu Söz/Metin

Hem cemâline karşı, kalben ve lisânen ve bedenen  اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ  deyip şükr etmektir.

Şerh

 (Hem) namâzın ma‘nâsının üçüncü vechi; Cenâb-ı Hakk’a hamd ve şükr etmektir. Ya‘nî,  (cemâline karşı, kalben ve lisânen ve bedenen اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ  deyip şükr etmektir.) Demek, hem kalb, hem dil, hem de beden berâber اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ  diyecek. İşte, hakíkí şükür budur ve şerîat lisânında buna şükr-i örfî denilir. Şükr-i örfî, her a‘záyı yaratıldığı gáye için kullanıp onu kendisine mahsús ibâdete sevk etmektir. Şükür, sâdece dille اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ demekle olmaz. Eğer bütün ef‘ál, akvâl ve ahvâlinle Hazret-i Peygamber (asm)’ın sünnet-i seniyyesine tâbi‘ olsan, o zamân hakkıyla şükr etmiş sayılırsın. Namâzda Fâtiha Sûresi’ni okumakla kavlen şükr ettiğin gibi; namâzda elini bağlayıp edeble kıyâmda durmakla ve hattâ namâzın bütün harekâtında a‘zálarını ibâdet cihetine sevk etmekle de fiilen şükr etmiş olursun.

Demek, namâzın ma‘nâsı, Elláh’ın celâline karşı  اللّٰهِ سُبْحَانَ kemâline karşı  اَكْبَرُ اَللّٰهُ cemâline karşı da اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ demek ve bunu hem kavlen, hem fiilen, hem de hâlen i‘lân etmektir. Evet, namâz; fiilen, kavlen ve hâlen yapılan bir ibâdettir. Namâzda ayakta durmak, el kaldırmak, fiilî bir tekbîrdir. اَكْبَرُ اَللّٰهُ demek de kavlî bir tekbîrdir; kemâl-i İlâhîye karşı

Lügat: sünnet-i seniyye, peygamber, bedenen, harekât, seniyye, fiilen, fâtiha, sünnet, fâtih