tard eder diye düşünürken ve namâzda cemâatin büyük menfaatlerini bi’l-müşâhede tasdîk ederken, bir perde daha açıldı.

“Gördüm ki; kâinât, bir câmi-ı ekber ve bütün mahlûkát táifeleri, bir salât-ı kübrâda cemâat ile her biri kendine mahsús bir ibâdetle ve hâl dili ile bir nev‘í namâz kılıyorlar gibi Ma‘bûd-i Zü’l-Celâl’in muhît rubûbiyyetine karşı çok geniş bir ubûdiyyetle mukábele için her biri umûmun şehâdetlerini ve tevhîdlerini tasdîk eder ki, aynı netîceyi isbât tarzında vaz‘ıyyet alıyorlar diye müşâhede ederken, birden bir perde daha açıldı.

“Gördüm ki; nasıl bir insân-ı ekber olan kâinât, lisân-ı hâl ve çok eczâları, isti‘dâd ve ihtiyâc-ı fıtrî lisânıyla ve zî-şuúr mevcûdâtları, lisân-ı kál ile اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَع۪ينُ diyorlar ve Hálık’ının merhametkârâne rubûbiyyetine karşı ubûdiyyetlerini gösteriyorlar; aynen öyle de, birer küçücük kâinât hükmünde o cemâat-ı uzmâda her bir arkadaşımın cesedi gibi benim cesedimdeki zerreler ve kuvveler ve duygularım dahi Hálık’ının rubûbiyyetine karşı itáat ve ihtiyâclarının lisân-ı hâliyle

اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَع۪ينُ  diyerek emir ve irâde-i İlâhiyyeye göre hareket ettiklerini ve her ânda Hálık’larının inâyetine ve rahmetine ve yardımına muhtâc olduklarını gösteriyorlar gördüm. Hem namâzdaki cemâatin kud-sî sırrını, hem nûn’un güzel mu‘cizesini hayretle müşâhede edip, nûn kapısıyla girdiğim gibi çıktım,  اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ dedim.