Dokuzuncu Söz/Metin

Ve bütün dilencilik ettiği ácizlere bedel bir Kadîr-i Kerîm’in ve bütün titrediği muzırların şerrinden kurtulmak için bir Hafîz-i Rahîm’in huzúruna çıkmak…

Şerh

ve bütün dilencilik ettiği ácizlere bedel bir Kadîr-i Kerîm’in ve bütün titrediği muzırların şerrinden kurtulmak için bir Hafîz-i Rahîm’in huzúruna çıkmak)… Boşuna kimseye yalvarma, esbâbı çağırma! Çünkü, senin sesini işitmezler. Sevdiklerin seni bırakır gider. Korktuğun kimseler sana merhamet etmez. O hâlde, hepsine bedel bir Zât-ı Zü’l-Celâl’i bul, O’nu sev ve O’ndan kork! Müellif (ra), insânın havf ve muhabbetini yalnız bir Zât-ı Akdes’e tahsís etmesi gerektiğini şöyle îzáh etmiştir:

“Ey nefis ve ey arkadaş! İnsânın havfe ve muhabbete âlet olacak iki cihâz, fıtratında derc olunmuştur. Alâ külli hâl o muhabbet ve havf, ya halka veyâ Hálık’a müteveccih olacak. Hâlbuki, halktan havf ise, elîm bir beliyyedir. Halka muhabbet dahi, belâlı bir musíbettir. Çünkü, sen öylelerden korkarsın ki, sana merhamet etmez veyâ senin istirhâmını kabûl etmez. Şu hâlde, havf, elîm bir belâdır. Muhabbet ise, sevdiğin şey, ya seni tanımaz, Elláh’a ısmarladık demeyip gider. -Gençliğin ve malın gibi.- Ya muhabbetin için seni tahkír eder. Görmüyor musun ki, mecâzî aşklarda yüzde doksân dokuzu, ma‘şûkundan şikâyet eder. Çünkü, Samed âyînesi olan bâtın-ı kalb ile sanem-misâl dünyevî mahbûblara perestiş etmek, o mahbûbların nazarında sakíldir ve istiskál eder, redd eder. Zîrâ, fıtrat, fıtrî ve lâyık olmayan şeyi redd eder, atar. (Şehvânî sevmekler bahsimizden háricdir.)

Lügat: merhamet, muhabbet, perestiş, beliyye, dünyevî