Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

dünyâsı var. Ádetâ, insânlar adedince dünyâlar biribiri içine girmiş. Fakat, herkesin husúsí dünyâsının direği, kendi hayâtıdır. Ne vakit cismi kırılsa, dünyâsı başına yıkılır; kıyâmeti kopar. Ehl-i gaflet, kendi dünyâsının böyle çabuk yıkılacak vaz‘ıyyetini bilmediklerinden, umûmî dünyâ gibi dâimî zann edip perestiş eder.

“Başkalarının dünyâsı gibi çabuk yıkılır, bozulur, benim de husúsí bir dünyâm var. Bu husúsí dünyâm, bu kısacık ömrümle ne fáidesi var diye düşündüm. Nûr-i Kur’ân ile gördüm ki: Hem benim, hem herkes için, şu dünyâ muvakkat bir ticâretgâh ve her gün dolar boşalır bir misâfirháne ve gelen geçenlerin alış-verişi için yol üstünde kurulmuş bir pazar ve Nakkáş-ı Ezelî’nin teceddüd eden (hikmetle yazar bozar) bir defteri ve her bahâr bir yaldızlı mektûbu ve her bir yaz bir manzúm kasídesi ve o Sáni-ı Zü’l-Celâl’in cilve-i esmâsını tâzelendiren, gösteren âyîneleri ve âhiretin fidânlık bir bahçesi ve rahmet-i İlâhiyyenin bir çiçekdânlığı ve álem-i bekáda gösterilecek olan levhaları yetiştirmeye mahsús muvakkat bir tezgâhı mâhiyyetinde gördüm. Bu dünyâyı bu súrette yaratan Hálık-ı Zü’l-Celâl’e yüz bin şükr ettim. Ve anladım ki; dünyânın, âhirete ve esmâ-i İlâhiyyeye bakan güzel iç yüzlerine karşı nev-ı insâna muhabbet verilmişken, o muhabbeti sû-i isti‘mâl ederek fânî, çirkin, zararlı, gafletli yüzüne karşı sarf ettiğinden, حُبُّ الدُّنْيَا رَاْسُ كُلِّ خَط۪يئَةٍ hadîs-i şerîfinin sırrına mazhar olmuşlar.” [204]

Lügat: ehl-i gaflet, muhabbet, perestiş, teceddüd, hikmet, tezgâh, âhiret, çirkin, âhire