Hem her eser-i Samedânî, bir mektûb gibi, bir Sáni-ı Zü’l-Celâl’in esmâsını bildirir. Nakıştan ma‘nâya geçsen, esmâ yoluyla Müsemmâyı bulursun. Mâdem şu masnûát-ı fâniyyenin mağzını, içini bulabilirsin; onu elde et. Ma‘nâsız kabuğunu kışrını, acımadan fenâ seyline atabilirsin.

“Evet, masnûátta hîç bir eser yok ki, çok ma‘nâlı bir lafz-ı mücessem olmasın, Sáni-ı Zü’l-Celâl’in çok esmâsını okutturmasın. Mâdem şu masnûát, elfâzdır, kelimât-ı kudrettir; ma‘nâlarını oku, kalbine koy. Ma‘nâsız kalan elfâzı, bilâ-pervâ zevâlin havâsına at. Arkalarından alâkadârâne bakıp meşgúl olma.

“İşte, záhirperest ve sermâyesi âfâkí ma‘lûmâttan ibâret olan akl-ı dünyevî böyle silsile-i efkârı hîçe ve ademe incirâr ettiğinden, hayretinden ve haybetinden me’yûsâne feryâd ediyor. Hakíkate giden bir doğru yol arıyor. Mâdem ufûl edenlerden ve zevâl bulanlardan rûh elini çekti. Kalb dahi mecâzî mahbûblardan vaz geçti. Vicdân dahi fânîlerden yüzünü çevirdi. Sen dahi bî-çâre nefsim, İbrâhîmvârî لَٓا اُحِبُّ الْاٰفِل۪ينَ gıyâsını çek, kurtul.

“Fıtratı aşkla yoğrulmuş gibi sermest-i câm-ı aşk olan Mevlâna Câmî, kesretten vahdete yüzleri çevirmek için, bak ne güzel söylemiş: يَكِى خَواهْ يَكِى خَوانْ يَكِى جُوىْ يَكِى بِينْ يَكِى دَانْ يَكِى گُوىْ demiştir.

“1 - Ya‘nî: Yalnız biri iste, başkaları istenmeye değmiyor.

“2 - Biri çağır, başkaları imdâda gelmiyor.

“3 - Biri taleb et, başkalar lâyık değiller.