Dokuzuncu Söz/Metin

Bütün bunlara hükm eder bir Kadîr-i Mutlak olduğunu isbât eden bir vaz‘ıyyettir.

Şerh

bu hâlden, zevâl ve firâktan, mevt ve fenâdan, adem ve i‘dâmdan kurtarabilir? Gece ve gündüzün dönmesinden; kış ve yazın değişmesinden; ömrün fenâya gitmesinden ve bu kâinâtın harâbiyyetinden bizi kurtaracak, bu dünyâdan zevâl ve firâkı kaldıracak, beni ve bütün mevcûdâtı bekáya mazhar edecek öyle bir Zât lâzım ki; ona ilticâ edelim. İşte o Zât, şu kâinâtın tek Mâlik’i ve hakíkí mutasarrıfı olan Elláhu Teálâ’dır. O, hem bizim Ma‘bûd’umuzdur, yalnız O’na ibâdet ederiz; hem O, bizim Mahbûb-i Hakíkímizdir; hem de Vedûd’dur. Ya‘nî, hem sevilen, hem de raıyyetini seven bir Zât’tır. Öyle ise, başkaları hakíkí ma‘nâda muhabbete lâyık değillerdir. Onlara, ancak esmâ-i İlâhiyyeye âyîne ve âhiretin birer nümûnesi olmaları hasebiyle muhabbet edilebilir. Zîrâ, bu fânî álemde neyi seversen sev, zevâle mahkûmdur. Gündüzü seversin ölür; yazı seversin ölür; gençliğini, hayâtını seversin o da ölür; dünyâyı seversin o da kıyâmet gününde harâb olur, ölür. O hâlde, zevâl ve firâktan, mevt ve fenâdan münezzeh ve mukaddes olan birisini bul ki; muhabbet ve ibâdet edilmeye lâyık olsun. O’nun kudretine nisbeten, gece-gündüz, kış-yaz, insânın ölümüyle hayâtı, kâinâtın var olmasıyla kıyâmetin kopup dâr-ı âhiretin açılması, bir kitâbın sahîfelerini çevirmesi gibi kendisine kolay olsun. [188]

(Bütün bunlara hükm eder bir Kadîr-i Mutlak olduğunu isbât eden bir vaz‘ıyyettir.) İnsânın gece ve gündüze, kış ve

Lügat: muhabbet, mukaddes, nisbeten, kurt(a), udre(t), mahkûm, nisbet, sevile, âhiret, âhire