Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

Cenâb-ı Hak, celâlli esmâsının tecellîsiyle; öğle vaktini götürüp ikindi vaktini getirmekle, günü ihtiyârlattığı gibi; seneyi de ihtiyârlatır, seni de ihtiyârlatır. Sen, O’na yalvarıp ibâdet ettikçe de sana rahmet eder; fânî ömrüne ve gençliğine bedel, bâkí bir ömür ve ebedî bir gençliği sana ihsân eder. Böylece, celâl içinde cemâli görünür. İkindi vakti, aynı zamânda dünyânın ömrüne göre; Asr-ı Saádet’i hátırlatır. Dünyânın da ihtiyâr olduğunu ve kıyâmetin yaklaştığını bildirir. Cenâb-ı Hak, Asr Sûresi’nde şöyle buyurur:

وَالْعَصْرِ ۞ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَف۪ي خُسْرٍ 

“Asra kasem ederim ki; bütün insânlar zamân i‘tibârıyla husrândadır.”

Âyet-i kerîmede geçen اَلْعَصْرِ kelimesi, bir kaç ma‘nâya muhtemeldir:

1. Mutlak zamân.

2. İkindi vakti.

3. Güz mevsimi.

4. İhtiyârlık zamânı.

5. Asr-ı Saádet.

Bu zamân dilimlerinin hepsi biribirine bağlıdır. Bütün insânlar, mezkûr zamânlar i‘tibâriyle husrândadır. Peki, nev-ı beşeri husrândan kurtaran ámil nedir? Sermâye-i ömrü bâkíleştiren sebeb nedir? İnsânı, i‘dâm-ı ebedîden kurtarıp saádet-i ebediyyeye îsál eden vâsıta nedir? Kur’ân-ı Hakîm, bu suâllere bir sonraki âyetle cevâb veriyor:

Lügat: muhtemel, kurt(a), ediyye, götürü, kelime, mevsim, mezkûr