Şerh

Ma’sûm çocuklara gelen hastalık, belâ ve musîbetler, ileride başlarına gelecek sıkıntılara mukàvemet etmeleri için onlar hakkında bir idmândır. Meselâ; hiç soğuk elemini çekmeyen bir çocuk, ileride bir soğukla karşılaşınca buna mukàvemet edemeyip hemen hastalanır. Bu yüzden o çocuk, daha doğar doğmaz pek çok sıkıntılara ma’rûz kalır. Tâ ki tekàmül etsin ve hayâtın zorluklarına alışsın. Müellif (ra) bu konuda şöyle buyuruyor:

“Ma’sûm çocukların hastalıklarını, o nâzik vücûdlara bir idmân, bir riyâzet ve ileride dünyânın dağdağalarına mukàvemet verdirmek için bir şırınga ve bir terbiye-i Rabbâniyye gibi, çocuğun hayât-ı dünyeviyyesine âit çok hikmetlerle berâber ve hayât-ı rûhiyesine ve tasaffî-i hayâtına medâr olacak büyüklerdeki keffâret-ü’z zünûb yerine, ma’nevî ve ileride veyâhud âhirette terakkìyyât-ı ma’neviyyesine medâr şırıngalar nev’indeki hastalıklardan gelen sevâb, peder ve vâlidelerinin defter-i a’mâline, bilhassa sırr-ı şefkatle çocuğun sıhhatını kendi sıhhatına tercîh eden vâlidesinin sahîfe-i hasenâtına girdiği, ehl-i hakìkatça sâbittir.”^[1]        

Evet, Rahîm, Hakîm ve Vedûd olan bu âlemin mutasarrıfı, insânı hasta eder, alîl eder, aç eder, susuz eder, belâ ve musîbete giriftâr eder. Bununla kulunu ikmâl ve itmâm eder. Her şey zıddı ile bilinir. Eğer celâlli bir el olmazsa, lütfun kıymeti bilinmez. Müellif (ra), eşyâ zıddıyla bilindiğini ve onunla kıymet kazandığını şöyle îzâh etmektedir: 

“Ehl-i hakìkat müttefikan diyorlar ki:  اِنَّمَا اْلاَشْيَاءُ تُعْرَفُ بِاَضْدَادِهَا ya’nî: “Her şey zıddıyla bilinir.” Meselâ, karanlık olmazsa ışık bilinmez, lezzetsiz kalır. Soğuk olmazsa harâret anlaşılmaz, zevksiz kalır. Açlık olmazsa, yemek lezzet vermez. mi’de harâreti olmazsa, su içmesi zevk vermez. İllet olmazsa, âfiyet zevksizdir. Maraz olmazsa, sıhhat lezzetsizdir. Mâdem Fâtır-ı Hakîm insâna her çeşit ihsânını ihsâs etmek ve herbir nev’i ni’metini tattırmak ve insânı dâimâ şükre sevketmek istediğini, şu kâinâtta çeşit çeşit hadsiz enva’-ı ni’meti tadacak, tanıyacak derecede gàyet çok cihâzât ile insânı techîz etmesi gösteriyor ki; elbette sıhhat ve âfiyeti verdiği gibi; hastalıkları, illetleri, dertleri de verecektir. Senden soruyorum: “Bu hastalık senin başında veyâ elinde veyâ mi’dende olmasaydı; sen, başın, elin, mi’denin sıhhatindeki

Lügat: ehl-i hak, dağdağa, elbette, terbiye, girift, hadsiz, hikmet, âhiret, şefkat, nâzik, sinin, âhire