Kıyâmet gününde Cenâb-ı Hak, kâfîri veyâ âsî bir mü’mini hesâba çektiğinde bütün bu elvâh-ı mahfûzada kaydedilen bütün hüviyyet ve mâhiyyetleri getirir. Kirâmen kâtibîn meleklerini de getirir. Hepsi onun aleyhinde şehâdette bulunur. O ise bütün bunların şehâdetlerini inkâr eder. Bunun üzerine Cenâb-ı Hak, o insânın a’zâlarını konuşturur ve kuvve-i hâfızasını onun önüne koyar. A’zâları ve kuvve-i hâfızası, bütün onların şehâdetlerine muvâfık bir kayd aldığını görünce, ister istemez yaptıklarını kabûl etmek mecbûriyyetinde kalır. Gelecek âyet-i kerîmeler, bu hakìkati ifâde etmektedir:

   اَلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى اَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَا اَيْديهِمْ وَتَشْهَدُ اَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

“(Bugün) kıyâmet gününde (onların ağızları üzerine mühür basarız.) Onları söz söyleyebilmekten âciz bırakırız (ve bize elleri söyler.) Onlar, dünyâda işlediklerini inkâra cür’et gösterirler. Fakat buna rağmen onların elleri, onların dünyâda iken neler yapmış olduklarını söyler, haber verir (ve neler yaptıklarına dâir ayakları şâhidlikte bulunur.) Ayakları dile gelerek, onların neler yapmış olduklarına şâhidlikte bulunur ve aleyhlerinde konuşmakla onların inkârlarını çürütmüş olur. “^[1]

يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَاَيْدِيهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

“0 günde ki onların aleyhine dilleri ve elleri ve ayakları neler yapmış olduklarına dâir şâhidlikte bulunacaktır.”

يَوْمَئِذٍ يُوَفّ۪يهِمُ اللّٰهُ د۪ينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ اَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُب۪ينُ

        “0 gün Allâh, onlara hak ettikleri cezâlarını tamâmen verecektir. Ve onlar