Şerh

ettiği gibi; Kur’ân’ın bir hakìkatini beyân eden de ona karşı çıkıp i’tirâz edene galebe edecektir. Bunun gibi her ferd-i insân, yirmi dört saat içinde ya Mûsâ (as)’ı, ya da Fir’avun’u temsîl eder. Kezâ melek-i ilhâm ile şeytânı, kalb-i mü’min ile nefs-i insânı buna kıyâs et.

Aynen Mûsâ (as) ile Fir’avun misâli gibi; Kur’ân’daki bütün temsîller, küllî bir kànûnun bir masadakı, bir ferdi, bir cüz’ü, bir ucu hükmündedir. Ferdler hakkında nâzil olan âyetlerin cümlesi, bir kànûn mesâbesindedir. Öyle ise Kur’ân’daki bütün sarâhatlere kesin inanmakla berâber, bu mâsadaklara, bu ferdlere ve bu misâllere inanmak da lâzımdır. Zîrâ Kur’ân, her an, her ferd-i mü’mine hitâb eder. Kur’ân’da zikredilen misâller ve kıssalar birer ölçüdür.

Hem meselâ Kur’ân, Mücâdele Sûresinde “zihâr” hakkında fıkhi mesâili zikrettikten sonra şöyle bir kànûnu ortaya koyar:

اِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ كُبِتُوا كَمَا كُبِتَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ

“(Muhakkak o kimseler ki, Allâh’a ve Peygamberine mahâlefette bulunurlar.) Onların belirlemiş ve açıklamış oldukları hudûda muhâlif hudûd belirlemeye kalkışırlar, kendileri için başka hudûd tercîh ederler. Artık (onlar, kendilerinden evvelkilerin) geçmiş Peygamberlere muhâlefette bulunmuş olan kavimlerin (alçaltıldığı gibi alçaltılacaklardır.) Ya’nî o eski kavimler gibi felâkete uğratılmak sûretiyle hor ve zelîl olacaklardır. Bu İlâhî beyân, İslâmiyyet’in zaferlere nâil olacağına dâir bir müjde mâhiyyetindedir. Nitekim Peygamberimize karşı muhâlif cephe alan Kureyş müşrikleri, Hendek savaşında böyle bir mağlûbiyyete uğramışlardı.”^[1]

            Bu âyet-i kerîmeden şöyle bir hüküm çıkıyor: “Kim ki, Allâh ve Resûlüne karşı muhâlefet ederse, ahkâm-ı İlâhiyyeye muhâlif bir kànûn ihdâs ederse o mağlûb olur.” Bu küllî bir kànûndur ve her asırda her millet için geçerlidir. Bu hüküm, zihâr mes’elesi beyân edilirken ortaya konulan İlâhî bir hükümdür. Kur’ân-ı Mu’cizu’l-Beyân’ın zihâr mes’elesinden sonra şöyle umûmî bir hüküm beyân etmesi gösteriyor ki; Kur’ân’daki misâller, bir kànûn-i küllînin ucudur. Kur’ân, evvelâ bir misâl getirir veyâ bir kıssa zikreder veyâ bir hükmü beyân eder. Ardından o

Lügat: peygamber, masadak, muhakka, kureyş, millet, dilir, küllî, nâzil, âmiyy