Şerh

O kitâb-ı kebîr-i kâinâtın kelimât ve harfleri ise hadsizdir. Zîrâ her bir mevcûd bir kelime, her bir a’zâ ve cevârihi ise bir harf hükmündedir. O harfler, her biri birer nokta hükmünde olan zerrât mürekkebiyle yazılıyor. Meselâ: hayvân cins, insân nev’, sen bir ferdsin. Her bir cinsin altında ne kadar nev’ var. Her nev’in altında ne kadar ferd var. Düşünülsün.

         (Yazılmış destgâh-ı Levh-i Mahfûz-i hakìkatta)

Her bir mevcûd, Levh-i Mahfûz’da kalem-i kader ile yazılmış ma’nidâr bir kelimedir. Daha sonra kalem-i kudretle tecessüm ediyor. Kur’ân-ı Azîmüşşân, Levh-i Mahfûz hakkında kitâb ta’bîrini kullanıyor. Levh-i Mahfûz, bir kitâbtır. Her şey orada yazılmıştır. Sonra da o ma’nidâr kelimeler tecessüm ettirilip göze gösterilir. Metinde geçen “Destgâh” (tezgâh), dokuma yeri demektir. Mevcûdât-ı âlem, neye göre dokunuyor? Levh-i Mahfûz’daki ilmî proğram ve geometrik şekle göre dokunuyor.

         (Mücessem) cisimleşmiş (lafz-ı ma’nidârdır, âlemde her mevcûd.)

          Âlemdeki her mevcûd mücessem bir lafz-ı ma’nidârdır. Cisim nedir? Eni, boyu, uzunluğu olan her nesneye “cisim” denir. Âlemde bulunan her mahlûk cisimdir. Cisim olmayan bir mahlûk yoktur. Melekler de ecsâm-ı nûrâniyyedir. Onun için âlemde her mahlûk, mücessem ma’nidâr bir lafızdır. Mevcûdât-ı âlem, evvelâ Levh-i Mahfûz’da ilmî proğram ve geometrik şekil olarak yazılmıştır. Levh-i Mahfûz’da vücûd-i ilmîsi bulunan her mevcûd, “Kün” hitâbına mazhar olunca, o proğram ve şekle göre ona ceset giydirilip ilim dâiresinden kudret dâiresine çıkarılır.

          O hâlde sen, şu kitâb-ı kebîr-i kâinâtı güzelce mütâlea et. Zîrâ şu kâinât kitâbında kalem-i kudretle yazılan her bir nev’ birer sahîfe, her bir mevcûd ise, o sahîfelerde yazılan mücessem bir lafz-ı ma’nidârdır. Ma’nâsı olan esmâ-i İlâhiyyeye delâlet eder.

       تَاَمَّلْ سُطُورَ الْكَا ئِنَاتِ فَاِنَّهَا مِنَ اْلَمَلأِ اْلاَعْلَى اِلَيْكَ رَسَا ئِلُ”

          “Ey insân! Teemmül et! Düşün! Kâinâtın satırlarına çok dikkatle bak! Kâinât

Lügat: tecessüm, teemmül, udre(t), dikkat, hadsiz, kelime, tezgâh, cisim, şekil