Metin

ÜÇÜNCÜ REMİZ: Eşyâ, zevâl ve ademe gitmiyor, belki dâire-i kudretten dâire-i ilme geçiyor; âlem-i şehâdetten, âlem-i gayba gidiyor; âlem-i teğayyür ve fenâdan, âlem-i nûra, bekàya müteveccih oluyor.

Hakìkat nokta-i nazarında eşyâdaki cemâl ve kemâl; esmâ-i İlâhiyyeye âittir ve onların nukùş ve cilveleridir. Mâdem o esmâ bâkìdirler ve cilveleri dâimîdir; elbette nakışları teceddüd eder, tâzelenir, güzelleşir. Ademe ve fenâya gitmiyor; belki yalnız i’tibârî taayyünleri değişir. Ve medâr-ı hüsn ü cemâl ve mazhar-ı feyz ü kemâl olan hakìkatları ve mâhiyyetleri ve hüviyyet-i misâliyyeleri bâkìdirler.

Zîrûh olmayanlar, doğrudan doğruya onlardaki hüsün ve cemâl, esmâ-i İlâhiyyeye âittir; şeref onlaradır, medih onların hesâbına geçer, güzellik onlarındır, muhabbet onlara gider, o âyinelerin değişmesiyle onlara bir zarar îrâs etmez.

Eğer zîrûh ise, zevi’l-ukùlden değilse, onların zevâl ve firâkı, bir adem ve fenâ değil; belki vücûd-i cismânîden ve vazîfe-i hayâtın dağdağasından kurtulup, kazandıkları vazîfenin semerelerini bâkì olan ervâhlarına devrederek; onların o ervâh-ı bâkìyeleri dahi birer esmâ-i İlâhiyyeye istinâd ederek devâm eder, belki kendine lâyık bir saâdete gider.

Eğer o zîrûhlar, zevil-ukùlden ise; zâten saâdet-i ebediyyeye ve maddî ve ma’nevî kemâlâta medâr olan âlem-i bekàya ve O Sâni’-ı Hakîm’in dünyâdan daha güzel, daha nûrânî olan âlem-i berzâh, âlem-i misâl, âlem-i ervâh gibi diğer menzillerine, başka memleketlerine bir seyr ü seferdir; bir mevt ü adem ve zevâl ü firâk değil, belki kemâlâta kavuşmaktır.

Elhâsıl: Mâdem Sâni’-ı Zülcelâl vardır ve bâkìdir ve sıfat ve esmâsı dâimî ve sermedîdirler; elbette o esmânın cilveleri ve nakışları, bir ma’nevî bekà içinde teceddüd eder; tahrîb ve fenâ, i’dâm ve zevâl değildirler. Ma’lûmdur ki; insân, insâniyyet cihetiyle, ekser mevcûdâtla alâkadardır. Onların saâdetleriyle mütelezziz ve helâketleriyle müteellimdir. Husûsan zîhayât ile ve bilhâssa nev’-i beşerle ve bilhâssa sevdiği ve istihsân ettiği ehl-i kemâlin âlâmıyla daha ziyâde müteellim ve saâdetleriyle daha ziyâde mes’ûd olur. Hattâ şefkatli bir vâlide gibi, kendi saâdetini ve râhatını, onların saâdeti için fedâ eder.

İşte her mü’min, derecesine göre, nûr-i Kur’ân ve sırr-ı îmân ile bütün mevcûdâtın saâdetleriyle ve bekàlarıyla ve hiçlikten kurtulmalarıyla ve kıymetdâr mektûbât-ı Rabbâniyye olmalarıyla mes’ûd olabilir ve dünyâ kadar bir nûr

Lügat: nokta-i nazar, seyr ü sefer, âlem-i misâl, âlem-i gayb, alâkadar, hüviyyet, memleket, muhabbet, semer(e), teceddüd, dağdağa, elbette, sermedî, taayyün, udre(t), ediyye, menzil, saâdet, teelli, âliyye, şefkat, içli