Şerh

 يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا ۗ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ

“Ey mü’minler! Vereceğiniz sadakaları, asıl (o fakirlere veriniz ki;) onlar (Ellah yolunda) maddî ve ma’nevî cihâd uğrunda kendilerini adamış, (nefislerini hapsetmişlerdir.) Ticâret için, nafakalarını tedârik için (yeryüzünde dolaşmaya kàdir olamazlar. Onları bilmeyen,) onların hâllerine vâkıf olmayan bir şahıs, (istemekten) ihtiyâçlarını arzederek onlardan bir şey istemekten (çekindikleri,) böyle bir şeye tenezzül etmeyip hâllerine kanâat ettikleri (için onları zengin kimseler zannederler.) Fakat ey muhâtab! (Sen) dikkat etsen, (onları yüzlerinden) ne kadar iffetli ve kanâatkâr zâtlar olduğunu (tanırsın.) Bir takım alâmetlerden dolayı onların o yüksek hâllerini anlarsın. (Onlar,) ne kadar ihtiyâç içinde bulunsalar da yine (insânlardan ilhâhla, ısrârla bir şey istemezler. Ve) ey Müslümanlar! (Siz hayrdan her ne infâk ederseniz, şüphe yok ki Ellâhu Teâlâ onu tamâmen bilir.) Onun mükâfâtını ihsân buyurur.”^[1]

Bu âyet-i kerîmede zikredilen fakirlerden murâd, hayâtlarını Ellâh yolunda cihâd etmeye hasreden mücâhidler ile talebe-i ulûm-i dîniyyedir. Bunlar bu kudsî meşgùliyyetleri sebebiyle nafakaları için çalışmaktan mahrûmdurlar. Maddî yardımların, bilhassa bunlara yapılması, cihâdı ve ilmi teşvik edecektir.

İnsân âciz ve zaîf olarak yaratıldığından ba’zen belâ ve musîbetlere karşı tahammül edemeyebilir. Şâyet ey insân! (Tahammül etmezsen “Yâ Sabûr” de) Ellâh’ın Sabûr ismine dayan (ve) O’ndan (sabır iste; hakkına râzı ol, teşekkî etme.) Şikâyet etme. (Kimden kime şekvâ ettiğini bil, sus. Her hâlde şekvâ etmek istersen; nefsini Cenâb-ı Hakk’a şekvâ et, çünkü kusùr ondadır.) Nefsinin kusùrunu Ellâh’a şekvâ et. Çünkü nefsinin kusùru sebebiyle o belâ ve musîbete dûçâr oldun. Kimi kime şekvâ ediyorsun. Ellâh’ı senin gibi âciz ve zaîf olan bir beşere mi şekvâ ediyorsun?

Mâdem hakìkat budur. Aklın varsa, Hazret-i Ya’kùb (as) gibi

Lügat: talebe-i ulûm, tahammül, tenezzül, iffetli, alâmet, dikkat, sinin